Pongal – zimowy festiwal żniw

Pongal – zimowy festiwal żniw

Festiwal Pongal obchodzony jest w Południowych Indiach w szczególności w stanie Tamil Nadu.

Samo słowo “pongal” oznacza po tamilsku “wykipienie” lub “rozlanie” mleka czy ryżu i symbolizuje obfitość i dobrobyt.

Pongal obchodzony jest – zależnie od wioski od 13 do 16 lub od 14 do 17 stycznia – czyli od ostatniego dnia miesiąca Maargazhi do trzeciego dnia Thai według tamilskiego kalendarza, zgodnie z którym obecnie trwa 5110 rok. Faktu tego nie doszukamy się w żadnej wikipedii, a to z powodu trwającego od dawna sporu pomiedzy dziećmi Adama, a dziećmi Shivy na temat która z tych dwóch kultur ma dłuższe korzenie…

Drugi z tych czterech dni, czyli pierwszy dzień miesiąca Thai – nazywany Thai Pongal lub Surya Pongal – jest uważany za najważniejszy dzień festiwalu i poświęcany jest Słońcu.

Pongal przynosi wytchnienie ludziom, ponieważ oznacza koniec mroźnej zimy i nadejście wiosny. Od tego czasu na półkuli północnej dzień staje się dłuższy, a noc krótsza – słońce kończy swą drogę na południe – Dakshinayan – i rozpoczyna sześciomiesięczną wędrówkę na północ – Uttarayan.

W odniesieniu do festiwalu Pongal często cytuje się powiedzenie “Rozpoczęcie miesiąca Thai toruje drogę dla nowych możliwości.”  Według legendy bóstwa budzą się po sześciomiesięcznym śnie. Ludzie, którzy w tym czasie utracili swą pozycję osiągają mokszę lub odzyskują szacunek społeczeństwa.

Wiele sklepów i domów przyozdabia się długimi tyczkami świeżej trzciny cukrowej. Kupuje się sadzonki imbiru i kurkumy. Te dwie rośliny – uważane w kulturze wedyjskiej za źródło zdrowia sadzi się drugiego dnia Pongal, co symbolizuje pomyślny początek. Rośliny te służą później do celów rytualnych.

Tamilowie dziękują Surya za dobre zbiory i ofiarują mu pierwsze ziarno podczas pudży zwanej „Surya Mangalyam.” Dekorują domy liśćmi bananowca i mango i ozdabiają podłogę dekoracyjnymi wzorami zwanymi kolam, lub rangoli ofiarowanymi Lakshmi. Malowanie rangoli przed wejściem do domu codziennie rano stanowi jeden z bazowych obowiązków hinduskiej gospodyni gwarantujący pomyślność domostwa dzięki opiece Lakshmi. Tego dnia mogą one stanowić nieopisane dzieła sztuki. Zawierają świąteczne życzenia oraz wzory związane z obchodzonym świętem. Pongalowe rangoli zawierają motywy kipiącego garnka, krów, ptaków oraz takie cuda jak motylki, pawie i kwiaty przy czym godzien uwagi jest fakt, że arcydzieła te są usypywane z mąki ryżowej, a nie malowane kredą czy innymi znanymi nam technikami.

W tym roku – 2018 – dni festiwalu Pongal rozkładają się następująco:

Bhogi Pongal: 13 lub 14 stycznia
Pierwszy dzień festiwalu poświęcony jest Indrze – ideałowi siły i władzy. Przez całą noc pali się ogniska i przygotowuje ofiary. Trwają tańce do muzyki granej na bębnach „bhogi kottus.” Domy ozdobione są kolorowymi kolamami, żółtymi kwiatami dyni i kulkami krowiego łajna, które także stanowią tradycyjny symbol dobrobytu. Ten dzień oznacza początek nowego cyklu. Dom musi zostać pięknie przyozdobiony. Wiele osób pozbywa się starych rzeczy i kupuje nowe artykuły gospodarstwa domowego. Jednym z bazowych zakupów tego dnia jest zdobiony gliniany garnek do gotowania świątecznego ryżu. Tego dnia rankiem należy wziąć kąpiel z odświeżającymi olejkami i ubrać nową specjalnie kupioną odzież.

Surya Pongal: 14 lub 15 stycznia
To najważniejszy dzień festiwalu poświęcony Suryi. Tradycja nakazuje gotowanie świeżego mleka wczesnym rankiem, aż do wykipienia, co na dany rok stanowi gwarancję obfitych żniw oraz pomyślności i powodzenia. Kobiety ozdabiają domy rangoli z mąki ryżowej oraz czerwonej gliny.

Maatu Pongal: 15 lub 16 stycznia
Trzeciego dnia festiwalu oddaje się cześć i podziękowania zwierzętom domowym stanowiącym bogactwo gospodarstw, w szczególności bydłu rogatemu. Krowy i bawoły przyozdabia się kwiatami. Na ulicach trwają karnawałowe uroczystości. W miejscowości Thanjavur znajduje się jedenastowieczna świątynia drawidyjska Brihadisvara Temple – zwana lokalnie Wielką Świątynią – do której gospodarze kierują tego dnia swoje bydło, by uzyskać błogosławieństwo. Rangoli tego dnia często zawiera elementy mówiące o tej tradycji.

Kaanum Pongal: 16 lub 17 stycznia
Tamilskie słowo ‚kaanum” oznacza odwiedziny.   Tego dnia ludzie odwiedzają się nawzajem w swych domach, organizują pikniki i spędzają czas z rodziną i przyjaciółmi. Ludzie świętując wspólnie dziękują rodzinie i przyjaciołom za wsparcie podczas żniw. To także dzień hołdu i ofiar dla ptactwa – kulki gotowanego ryżu są przygotowywane i pozostawione dla ptaków do jedzenia.

Drugiego i trzeciego dnia Pongal urządza się w wielu tamilskich wioskach Jallikattu czyli walki byków. Centrum tej tradycji jest miasto Maduraj. Pomimo, że w ostatnich latach Jallikattu jest zakazane prawem, to jednak walki byków – przynosząc spore pieniądze – są główną atrakcją turystyczną.

Zgodnie z legendą, lord Shiva wysłał pewnego dnia swojego byka Basava, na Ziemię by ten przykazał jej mieszkańcom codziennie brać kąpiel w olejkach i spożywać jedzenie raz w miesiącu przez sześć miesięcy. Jednak Basava wszystko pomieszał i przekazał, że wszyscy powinni jeść codziennie i brać kąpiel raz w miesiącu. Od tej pory ludzie na Ziemi tak właśnie czynią. Siva przeklął byka karząc go powinnością pomagania ludziom w oraniu pól.

Shiva w tej opowieści jest władcą, zaś byk prototypem religinych zarządców czasów dawnych i współczesnych. Shiva –
chcąc upodobnić swych wyznawców do siebie samego – ustanowił trzydziestodniowy post. W ślad za tym pierwowzorem poszedł i Jezus, który pościł 40 dni na pustyni, a także Mohamed, który ustanowił miesięczny post Ramadanu. Napomknijmy, że Shiva jest starszy od Jezusa i Mohameda o co najmniej kilka tysięcy lat, co oznacza, że wielcy przywódcy religijni tego świata skopiowali tylko wielkiego Shivę. Tak czy inaczej – morał z tej bajki brzmi: nie chcesz być joginem, to haruj.

Najważniejszym elementem festiwalu Pongal jest gotowanie Venpongal. To danie z ryżu wymieszanego z moong daal, gotowanego z ghee, orzechami cashew, rodzynkami i przyprawami. Sakkaraipongal, czyli słodka wersja tej świątecznej potrawy przyrządzana jest z dodatkiem mleka i jaggery. Tradycyjnie Venpongal czy Sakkaraipongal gotuje się w specjalnie zdobionym glinianym garnku, na kamiennym piecu opalanym wyłącznie drewnem. Kiedy garnek kipi na ogniu obecni przy nim krzyczą “Pongalo pongal” pozwalając potrawie przelać się, co stanowi prognozę pomyślności. Pongalo pongal, czyli rytualne przelewanie potrawy stanonowi swego rodzaju ofiarę składaną w imie całorocznego dobrobytu. Tak i przez resztę roku rytuał dobrobytu jest kontynuowany w przyjętych zwyczajach – nie podnosi się jedzenia, które spadło na podłogę, nie dojada się resztek po członkach rodziny…

Ostatniego, czwartego dnia – czyli według niektórych Tamilów trzeciego dnia – w naszej wsi Kuilapalayam zorganizowano coś jakby Jallikattu. Realnego uboju nie było, z pewnością sąsiedztwo Auroville miało wpływ na ten fakt. Jakkolwiek szalenstwo panujące podczas festynu było dość powszechne – bębny, trąbki, kolorowe złotem tkane suknie, obsypujące wszystko wokół farby i krowy pięknie przystrojone, ciągnięte na siłę za rogi. Te zapierały się kopytami i nie chciały brać udziału w ludzkiej paradzie. Potem można było dojrzeć miejscami oszalałe kolorowe krowy szukające w panice drogi ucieczki od ludzkiego bydła.

Pongal, czyli początek nowego okresu to pomyślne wydarzenie astronomiczne. W północnych i środkowych Indiach festiwal ten obchodzi się jako Makar Sankranti. W stanie Uttar Pradesh – na przykład w Varanasi – niebo przepełnia się puszczanymi latawcami. Ludzie przygotowują domowe przysmaki, takie jak ladoos i gur, sezamowe kulki oraz khichdi z ryżem i soczewicą.

Subskrybuj mój kanał youtube – poniżej filmy.

Jallikattu i festyn w Kuilapalayam, Auroville 

Dzieci malują kolam z okazji Pongal w Kuilapalayam, Auroville 

Artykuły powiązane

Zostaw komentarz

Войти с помощью: