Boudha i Budhanilkantha: osiedla Tamangów

Boudha i Budhanilkantha: osiedla Tamangów

Tydzień temu – można tak powiedzieć – przeszliśmy na swoje.

Zamieszkaliśmy w wynajętym mieszkanku w regionie Boudha w Kathmandu – w pobliżu stupy Boudhanath – gdzie znajdują się osiedla rdzennych mieszkańców Kathmandu – Tamangów.

Tradycyjnie ludność Tamang wyznaje Buddhyzm Mahayany. Dźwięki codziennej pudży porannej – obejmujące do tej pory głównie dzwonek – odprawianej przez zamieszkujących teraz wokół nas buddystów uzupełniły się o bębenek damaru. Czasami słychać też dźwięki trąbek. Pudżę z damaru odprawia codziennie piętro niżej nasz gospodarz, Pratap Lama, nauczyciel tradycyjnej sztuki malowania tanek buddyjskich. Odgłos długich niskobrzmiących trąb tybetańskich dobiega czasem z pobliskich monasterów.

W okolicy od rana spotkać można pracujących Tamangów – kobiety tkają dywany, mężczyźni pracują uklepując miedziane naczynia i rzeźbiąc w drewnie. Tamangowie dzierżą wiele umiejętności i tym samym szczycą się posiadaną tradycją produkcji szerokiego zakresu rękodzieła. Są oni także dzierżawcami tradycyjnej sztuki malowania tanek dla wyznawców buddyzmu tybetańskiego.

Kim są Tamangowie

Tamangów klasyfikuje się do plemion rasy mongoloidalnej – podobnie jak Gurung, Magar, Rai, Limbu etc., którzy przybyli na ziemie nepalskie z północnych regionów Azji. Mają oni wyraźnie mongoloidalne rysy: szerokie, płaskie twarze i wyraziste, ciemne oczy. Według badań etnograficznych Tamangowie przybyli z terytoriów współczesnej Mongolii około 30 tysięcy lat temu.

Badania archeologiczne prowadzone w Nepalu i innych krajach wykryły takie same narzędzia, sprzęt i broń – datowane na 30 tysięcy lat temu – w regionie Budhanilkantha w Dolinie Kathmandu jak i w Mongolii. Dowodzi to, że Tamangowie przeszli dawno temu z regionu Mongolii przez Tybet i Himalaje do Nepalu.

Wielu Tamangów jest też zdania, że ich lud dzierży spuściznę osiadłych na tych ziemiach ludzi mongolskiego pochodzenia, którzy opuścili ziemie przodków w okresie podbojów wielkiego Chingis-chana.

Powszechne jest przekonanie, że słowo „Tamang” pochodzi od tybetańskiego zwrotu „Tamag”, złożonego z dwóch słów: „Ta” odnosi się do „konia”, a „Mag” do „jeźdźca”. Uważa się więc, że Tamang są potomkami „końskich jeźdźców lub żołnierzy jeżdżących na koniach.”

Dawniej ludzie Tamang byli powszechnie określani terminem „Murmi”. Premier Bhim Shumsher – piastujący stanowisko podczas reżimu króla Tribhuvana w latach 1911 – 1950 – formalnie użył słowa „Tamang” po raz pierwszy na prośbę Sardar Bahadur Jungabir, który pochodził z narodowości Tamang.

Słowo „Tamang” odnaleziono także w XIII-wiecznych kronikach króla Boom Degon, który panował (w latach 1253-1280) w obecnym regionie Mustang w Nepalu. Jest to najstarszy pisemny dokument zawierający termin „Tamang”, jaki kiedykolwiek znaleziono.

Korzenie Tamangów

Nepalska legenda mówi o tym, jak dawno temu budda Manjushree ustanowił w Yambu siedziby Tamangów. Zgodnie z danymi historycznymi ludzie klanów Tamang stanowią rdzenną ludność Yambu, czyli Doliny Kathmandu.

Stara pieśń Tamangów – “Gyanaka Gyamse Phepkaziam czyli Ten który przybył z Chin” mówi o tym, że Tamangowie są najdawniej zamieszkałym w regionie Yambu ludem. Do dnia dzisiejszego Dolina Katmandu jest przez nich gęsto zamieszkana.

Wydaje się oczywistym, że Mongołowie, którzy przybyli trzydzieści tysięcy lat temu z regionów północnych i osiedlili się w Yambu – Dolinie Katmandu – są właśnie dzisiejszymi Tamangami.

Ich ojczysta kraina zwana jest Tamsaling. Słowo Tamsaling oznacza “kraj zamieszkany przez ludzi mówiących językiem Tam.” Tamsaling rozciąga się więc od rzeki Buddigandaki płynącej centralnie przez Nepal na zachodzie do kanionu rzeki Dudhkoshi przecinającego masyw Mounteverestu na wschodzie oraz od Masywu Himalajów na północy do pasma wzgórz Siwalik (Chure) zaliczanego do przedgórzy Himalajów na południu.

Tamangowie współcześnie

Narodowy Spis Ludności z 2001 roku zarejestrował populację rdzennych Tamangów w liczbie 1 282 304 osób, co stanowi 5,6% całkowitej ludności kraju. Nasz zaprzyjaźniony Pratap Lama kasty Tamang podaje aktualną na 2018 rok liczbę 10 mln. osób populacji Tamangów.

70% całkowitej liczby Tamangów w Nepalu zamieszkuje region Tamsaling, zaś 30% ludności jest rozproszona w innych regionach kraju.

Z biegiem czasu inne plemiona również osiadały w regionie stolicy i ludzie Tamang byli stopniowo przesiedlani. Wiele plemion o mongoidalnych korzeniach spożywa chętnie wołowinę, hodując bawoły na mięso. Natomiast kasta rządząca – Bahunowie (czyli Brahmini) i Chhetri uważa zabijanie krów za pogwałcenie prawa. Ponieważ zabijanie świętego zwierzęcia było swego czasu zakazane prawem, Tamangowie spożywali jedynie krowy padłe śmiercią naturalną. Jako jedzących padlinę Brahmini uznali ich za kastę niższą. Powierzano im jedynie niskopłatne prace, takie jak dźwiganie ciężarów i prace w charakterze niewolników dla kast wyższych, jak Newarowie.

Muluki Ain – wydane w 1854 roku prawo krajowe – definiowało tzw. kod społeczny przeszczepiony w 4 głównych kastach z kultury indyjskiej. Według tego systemu marginalizowana ludność plemienna – głównie Tamangowie – znalazła się na samym dole hierarchii.

Tamangowie więc nie mieli przez długi czas żadnych alternatywnych środków utrzymania, poza sprzedażą drewna opałowego, ziół leczniczych, dźwiganiem ciężarów i innymi niskopłatnymi pracami. Byli jedną z wysoko eksploatowanych i zmarginalizowanych rdzennych narodowości, co w dalszym ciągu ma niekorzystny wpływ na ich status społeczno-ekonomiczny. W obrębie społeczeństwa Tamangów rozległe ubóstwo i analfabetyzm występuje na dużą skalę. Są oni bardzo bogaci kulturowo, ale ich sytuacja ekonomiczna nie jest dobra. Nawet po przywróceniu demokracji w 1990 roku ich status ekonomiczny nie został zmieniony.

Wieloletnia marginalizacja i dyskryminacja powstrzymały rozwój i upowszechnianie kultury Tamangów. Jednak pomimo wielu trudności ich tradycja przetrwała i zachowała swoją odrębną tożsamość, a ostatnie lata jeszcze przyniosły pewne postępy w tym zakresie.

Obecnie są oni jedyną rdzenną narodowością w obrębie kraju, dotkniętą w tak małym stopniu procesem nepalizacji.

Subskrybuj mój kanał youtube – film poniżej.

Mieszkańcy osiedla Boudha

Fabryka dywanów na Boudha

Artykuły powiązane

Zostaw komentarz

Войти с помощью: