<br />
<b>Notice</b>:  Trying to access array offset on value of type null in <b>/home/eurorune/lifeofus.net/wp-content/themes/supernewspro/acmethemes/hooks/excerpts.php</b> on line <b>14</b><br />
{"id":17182,"date":"2026-03-29T21:00:39","date_gmt":"2026-03-29T19:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/?p=17182"},"modified":"2026-03-30T09:28:19","modified_gmt":"2026-03-30T07:28:19","slug":"tartaria-o-tym-jak-gwiazdy-sie-rozstaly","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2026\/03\/29\/tartaria-o-tym-jak-gwiazdy-sie-rozstaly\/","title":{"rendered":"Tartaria: o tym jak gwiazdy si\u0119 rozsta\u0142y"},"content":{"rendered":"<p>Wsp\u00f3\u0142czesna nauka prawie nie zajmuje si\u0119 tym dawno minionym fragmentem naszej historii. Gdyby nie \u015bredniowieczne mapy europejskich uczonych, na kt\u00f3rych wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Azji zaznaczono jako Tartaria, mo\u017ce nawet nie wiedzieliby\u015bmy, \u017ce takie poj\u0119cie kiedykolwiek istnia\u0142o.<\/p>\n<p>Termin <em>Tartaria<\/em> powsta\u0142 w Europie Zachodniej w XIII wieku, w reakcji na mongolskie najazdy. Jego geneza ma zar\u00f3wno lingwistyczny, jak i kulturowy charakter:<\/p>\n<p>Podobie\u0144stwo brzmienia &#8211; Europejczycy us\u0142yszeli nazw\u0119 Tatarskie (narodu wchodz\u0105cego w sk\u0142ad armii mongolskiej) i zbli\u017cyli j\u0105 do antycznego <em>Tartaru<\/em> (\u03a4\u03ac\u03c1\u03c4\u03b1\u03c1\u03bf\u03c2) \u2014 mitologicznego miejsca m\u0105k i wygna\u0144 w greckiej mitologii.<\/p>\n<p>Obraz apokalipsy &#8211; Najazd Mongo\u0142o\u2011Tatar\u00f3w postrzegano jako si\u0142\u0119 demoniczn\u0105, wyj\u015bcie z piek\u0142a. Kronikarze, tacy jak Mateusz z Pary\u017ca, pisali <em>o ludziach z Tartaru (gens de Tartarie)<\/em>, podkre\u015blaj\u0105c ich nadprzyrodzony, gro\u017any charakter.<\/p>\n<p>\u015aredniowieczni i nowo\u017cytni kartografowie tacy jak Mercator, Ortelius, Ptolemeusz w nowych edycjach systematycznie umieszczali na swoich mapach obszar oznaczony jako Tartaria lub Tartary. Na tych kartach mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka typowych obszar\u00f3w:<\/p>\n<p>Tartaria Europejska (<em>Tartaria Europea<\/em>), czyli ziemie na wsch\u00f3d od Polski i Litwy,\u00a0tereny by\u0142ej Z\u0142otej Ordy a tak\u017ce\u00a0cz\u0119sto obszary zamieszka\u0142e przez Baskir\u00f3w, Ka\u0142muk\u00f3w i inne ludy stepowe.<\/p>\n<p>Tartaria Azjatycka (<em>Tartaria Asiatica<\/em>), to jest\u00a0rozleg\u0142e przestrzenie Syberii i Azji \u015arodkowej i obszary kontrolowane przez r\u00f3\u017cne mongolskie i tureckie chanaty.<\/p>\n<p>Moskiewska Tartaria (<em>Tartaria Muscovica<\/em>):\u00a0ten obszar na mapach cz\u0119sto oznacza\u0142 tereny podleg\u0142e Moskwie, szczeg\u00f3lnie te, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 Z\u0142otej Ordy &#8211;\u00a0w\u0142a\u015bnie z tego obszaru wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio nazwa wsp\u00f3\u0142czesnej Tatarii jako republiki w sk\u0142adzie Federacji Rosyjskiej.<\/p>\n<p>Inne podzia\u0142y wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 Wielk\u0105 Tartari\u0119, Ma\u0142\u0105 Tartari\u0119 (zwykle Krym i Przeczernomorskie), Chi\u0144sk\u0105 Tartari\u0119.<\/p>\n<p>Z czasem u\u017cycie terminu <em>Tartaria<\/em> zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmniejsza\u0107. Ten proces mo\u017cna podzieli\u0107 na etapy:<\/p>\n<p><strong>\u00a0XIII\u2013XVII wiek: epoka rozpowszechnienia<\/strong><\/p>\n<p>termin by\u0142 standardowym okre\u015bleniem dla ogromnych obszar\u00f3w na wschodzie;<\/p>\n<p>u\u017cywali go podr\u00f3\u017cnicy (np. Marco Polo, William Rubruk, Giovanni da Pian del Carpine) i kartografowie.<\/p>\n<p><strong>\u00a0XVIII wiek: pocz\u0105tek zaniku<\/strong><\/p>\n<p>Rosja intensywnie eksploruje i kolonizuje Syberi\u0119 \u2014 rosyjscy naukowcy i kartografowie u\u017cywaj\u0105 ju\u017c precyzyjnych nazw: Syberia, Kazachstan itp.;<\/p>\n<p>europejskie o\u015brodki naukowe zaczynaj\u0105 przyjmowa\u0107 bardziej dok\u0142adne okre\u015blenia: Azja \u015arodkowa, Mongolia, Mand\u017curia;<\/p>\n<p>poj\u0119cie staje si\u0119 coraz bardziej niejasne i og\u00f3lne.<\/p>\n<p><strong>\u00a0XIX wiek: ostateczny zanik<\/strong><\/p>\n<p>rozw\u00f3j geografii, etnografii i archeologii pozwala na precyzyjne okre\u015blanie region\u00f3w i lud\u00f3w;<\/p>\n<p>Tartaria staje si\u0119 historycznym archaizmem, u\u017cywanym tylko przy okazji, np. przy opisie starych map&#8230;<\/p>\n<p>Widzimy wi\u0119c, \u017ce Tartaria by\u0142a wi\u0119cej ni\u017c tylko nazw\u0105 na mapie. By\u0142a symbolicznym obrazem\u00a0dalekiego, egzotycznego i gro\u017anego Wschodu w wyobra\u017ani europejskiej, a tak\u017ce wygodnym politycznie mitem o zagro\u017ceniu ze wschodu, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 do chrze\u015bcija\u0144skim pa\u0144stwom do usprawiedliwienia proces\u00f3w kolonizacji.<\/p>\n<p>Przez wiele tysi\u0119cy lat ziemie Tartarii by\u0142y obce dla religijnych spo\u0142eczno\u015bci rolnych. Nie nadawa\u0142y si\u0119 do uprawy: to by\u0142y pustynne stepy, lasy i tajga. Tam \u017cyli koczownicy i \u0142owcy, kt\u00f3rzy nie znali poj\u0119cia w\u0142asno\u015bci prywatnej.<\/p>\n<p><span style=\"color: #333399\"><strong>Religia przynios\u0142a now\u0105 ideologi\u0119 \u2014 podzia\u0142 na swoje dobro i obce z\u0142o. W efekcie Tartaria zosta\u0142a uznana za \u017ar\u00f3d\u0142o z\u0142a, a nawet za obszar chrze\u015bcija\u0144skiego piek\u0142a. Mieszka\u0144c\u00f3w tej ziemi uwa\u017cano za pogan, kt\u00f3rzy \u017cyli wed\u0142ug w\u0142asnych zasad i nie korzystali z pisma w nauczaniu.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Dzi\u015b niewielu ludzi, kt\u00f3rzy podr\u00f3\u017cowali po Tybecie lub Mongolii, uzna\u0142oby te narody za agresywne. Ale w \u015bredniowieczu europejscy mnisi czu\u0142y przed poga\u0144stwem prawdziwy strach. Kult Tartarii by\u0142 w istocie najdawniejszym systemem edukacji \u2014 obejmowa\u0142 idee rodziny, ma\u0142\u017ce\u0144stwa i kultury w naszym obecnym rozumieniu. Chi\u0144czycy nazywali Tartarami Mongo\u0142\u00f3w, Tybeta\u0144czyk\u00f3w i wszystkie ludy koczownicze, kt\u00f3re dzisiejsi naukowcy okre\u015blaj\u0105 jako denisowc\u00f3w. To by\u0142 globalny kult, kt\u00f3ry do dzi\u015b wp\u0142ywa na \u017cycie wi\u0119kszo\u015bci Azji.<\/p>\n<p>S\u0142owo Tartaria dos\u0142ownie oznacza dwie gwiazdy \u2014 w sanskrycie tara znaczy gwiazda.<\/p>\n<p>Kult dw\u00f3ch gwiazd &#8211; znany te\u017c jako r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w &#8211; powsta\u0142 jeszcze przed pojawieniem si\u0119 pisma. By\u0142 zwi\u0105zany z takimi symbolami jak ko\u0142owr\u00f3t, swastyka czy czakona (satkod). Dla staro\u017cytnych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w te symbole mia\u0142y praktyczny cel \u2014 s\u0142u\u017cy\u0142y do orientacji w czasie i przestrzeni, tak jak dzisiaj zegar, kompas lub k\u0105tomierz.<\/p>\n<p>P\u00f3\u017aniej symbolem nauk sta\u0142y si\u0119 dwa na\u0142o\u017cone na siebie tr\u00f3jk\u0105ty, a dwie gwiazdy symbolizowa\u0142y kultur\u0119 \u2014 zanim to s\u0142owo pojawi\u0142o si\u0119 w Hindostanie jako kult guru.<\/p>\n<p>Poj\u0119cia k\u0105ta i czasu by\u0142y kluczowe do przekazywania wiedzy mi\u0119dzy podr\u00f3\u017cnikami, kt\u00f3rzy \u017cyli w erze osadniczego kultu totalnego braterstwa (ariowie). \u015awi\u0119to\u015b\u0107, jako osi\u0105gany stan \u015bwiadomo\u015bci, by\u0142a podstaw\u0105 komunikacji mi\u0119dzy lud\u017ami i podstaw\u0105 statusu nauczyciela. Te nauki tworzy\u0142y globalny system edukacji.<\/p>\n<p><span style=\"color: #800000\"><strong>Poj\u0119cie Tartaria obejmuje m\u0119sk\u0105 i \u017ce\u0144sk\u0105 zasad\u0119, symbolizuj\u0105c\u0105 idealny gwiazdowy zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. <\/strong><\/span><\/p>\n<p>I p\u00f3\u017aniej przesz\u0142o to do nauk pod nazw\u0105 Tantry i historycznych mit\u00f3w: Thor (m\u0119ska zasada) i Tora (\u017ce\u0144ska zasada) \u2014 podr\u0119cznik judaizmu.<\/p>\n<p>Tantra to styl wielu nauk p\u00f3\u0142nocnego buddyzmu, kontynuacja starszego indyjskiego tantryzmu. Ten kult nie by\u0142 zwi\u0105zany z religi\u0105 czy \u015blep\u0105 wiar\u0105. Przez tysi\u0105clecia azjatyckie kulty wch\u0142on\u0119\u0142y uniwersalny j\u0119zyk mudr (gest\u00f3w) i sztuki tanecznej.<\/p>\n<p><span style=\"color: #000080\"><strong>To sta\u0142o si\u0119 podstaw\u0105 symbolizmu i emocjonalnej gramotno\u015bci. Tantryzm by\u0142 najdawniejsz\u0105 form\u0105 psychologii. <\/strong><\/span><\/p>\n<p>Dzi\u015b, opieraj\u0105c si\u0119 na buddyzmie, rozwin\u0105\u0142 sie\u0107 szk\u00f3\u0142 po ca\u0142ej Azji \u2014 Vad\u017crajana, czyli\u00a0Diamentowa droga do o\u015bwiecenia i \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\n<p>Tartaria to kult dw\u00f3ch gwiazd, kt\u00f3rych imiona dotar\u0142y do nas jako Thor i Tara. Kiedy islam dotar\u0142 do tych ziem, tatarscy ludzie przyj\u0119li muzu\u0142manizm, ale ich nazwa zachowa\u0142a \u015blady staro\u017cytnej historii. Podobnie jak sufi \u2014 muzu\u0142ma\u0144scy nast\u0119pcy staro\u017cytnych nauczycieli\u2011derwiszy \u2014 do dzi\u015b ta\u0144cz\u0105 swoje tantryczne ta\u0144ce. Tora w judaizmie ma podobne korzenie i oznacza gwiazd\u0119 przewodni\u0105 w kierunku galaktycznej, bezcielesnej przysz\u0142o\u015bci. Nordycki b\u00f3g Thor pozostaje popularn\u0105 gwiazd\u0105 w\u015br\u00f3d wielu lud\u00f3w i epok.<\/p>\n<p><span style=\"color: #800000\"><strong>W dawnych czasach, kiedy rozwija\u0142 si\u0119 symbolizm, odbywa\u0142a si\u0119 fascynuj\u0105ca gra kulturowa mi\u0119dzy nordyckim Thorem (asem) i Tar\u0105 z Hindostanu (dew\u0105) przez ca\u0142\u0105 Azj\u0119. Zasady tej gry przekazywano z pokolenia na pokolenie \u2014 od nauczyciela do ucznia. <\/strong><\/span><\/p>\n<p>Ta gra trwa nadal, ale gwiazdy rozsta\u0142y si\u0119 &#8211; podzielone polityk\u0105 dobra i z\u0142a pr\u00f3buj\u0105c istnie\u0107 niezale\u017cnie. I &#8211; szczerze m\u00f3wi\u0105c &#8211; nie za dobrze im to si\u0119 udaje.<\/p>\n<p>\u00bb\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/lifeofus.net\/russia\/\u043f\u043e\u0447\u0435\u043c\u0443-\u0437\u0432\u0451\u0437\u0434\u044b-\u0440\u0430\u0437\u043e\u0448\u043b\u0438\u0441\u044c\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wersja rosyjska autorstwa Edo<\/a><\/p>\n<div class=\"su-note\" id=\"\" style=\"border-color:F2F2F2;border-radius:3px;-moz-border-radius:3px;-webkit-border-radius:3px;\"><div class=\"su-note-inner su-u-clearfix su-u-trim\" style=\"background-color:F2F2F2;border-color:F2F2F2;color:#333333;border-radius:3px;-moz-border-radius:3px;-webkit-border-radius:3px;\">\n<p>\u00bb\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"su-note\" id=\"\" style=\"border-color:F2F2F2;border-radius:3px;-moz-border-radius:3px;-webkit-border-radius:3px;\"><div class=\"su-note-inner su-u-clearfix su-u-trim\" style=\"background-color:F2F2F2;border-color:F2F2F2;color:#333333;border-radius:3px;-moz-border-radius:3px;-webkit-border-radius:3px;\">\n\u00bb\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2019\/06\/06\/ramayana-jak-rama-znalazl-sie-na-wygnaniu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ramayana: jak Rama znalaz\u0142 si\u0119 na wygnaniu<\/a><br>\u00bb\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2021\/03\/07\/satyagraha-jak-to-bylo-z-autobiografii-mahatmy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Satyagraha - jak to by\u0142o: z autobiografii Mahatmy<\/a><br>\u00bb\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2021\/06\/17\/mohenjo-daro-ucielesniona-utopia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mohenjo Daro: uciele\u015bniona utopia<\/a><br>\n\u00bb\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2019\/08\/09\/kaliyuga-i-inne-yugi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Kaliyuga i inne yugi<\/a><br>\u00bb\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2021\/04\/05\/satya-znaczy-prawda\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Satya znaczy prawda<\/a><br>\u00bb\u00a0<a href=\"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/2019\/07\/02\/sniacy-swiat-indii\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u015ani\u0105cy \u015bwiat Indii<\/a><br>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wsp\u00f3\u0142czesna nauka prawie nie zajmuje si\u0119 tym dawno minionym fragmentem naszej historii. Gdyby nie \u015bredniowieczne mapy europejskich uczonych, na kt\u00f3rych wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Azji zaznaczono jako Tartaria, mo\u017ce nawet nie wiedzieliby\u015bmy, \u017ce takie poj\u0119cie kiedykolwiek istnia\u0142o. Termin Tartaria powsta\u0142 w Europie Zachodniej w XIII wieku, w reakcji na mongolskie najazdy. Jego geneza ma zar\u00f3wno lingwistyczny, jak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":17185,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2762,105],"tags":[2579,262,261,2821,2163,2511,2829,2730,2243,2883],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17182"}],"collection":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17182"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17193,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17182\/revisions\/17193"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17185"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}