Any\u017c<\/strong><\/p>\n

Jest roczn\u0105 ro\u015blin\u0105 z rodziny selerowatych daj\u0105c\u0105 szarobr\u0105zowe owoce owalnego kszta\u0142tu, dwudzielne, d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o p\u00f3\u0142 cm, zwie\u0144czone pod\u0142u\u017cn\u0105 szypu\u0142k\u0105.
\nAny\u017c ma s\u0142odki i bardzo aromatyczny, charakterystyczny zapach.
\nNasiona, ca\u0142e lub mielone, s\u0105 u\u017cywane do przygotowywania herbat i napoj\u00f3w.
\nW Indiach any\u017c podawany jest jako od\u015bwie\u017cacz po jedzeniu.
\nW Indiach uprawiany g\u0142\u00f3wnie w stanie Andhra Pradesh.<\/p>\n

Any\u017c gwia\u017adzisty <\/strong><\/p>\n

Owoce any\u017cu gwia\u017adzistego suszy si\u0119 na s\u0142o\u0144cu do uzyskania szaro-br\u0105zowego koloru.
\nSmakiem i zapachem przyprawa ta przypomina any\u017c lub lukrecj\u0119.
\nStosowany jako egzotyczna przyprawa w kuchni indyjskiej i chi\u0144skiej. Jego silny. czaruj\u0105cy aromat komponuje si\u0119 dobrze z kurczakiem, biryani (indyjska potrawa z ry\u017cu), owocami morza i wieloma warzywnymi daniami.
\nPochodzi z Chin Po\u0142udniowowschodnich. Uprawa Illicium verum wymaga specyficznych warunk\u00f3w klimatycznych, takich samych jak w regionie pochodzenia ro\u015bliny, a ponadto ro\u015blina preferuje s\u0142oneczne stoki i \u015bwiat\u0142ocie\u0144 w regionach, gdzie jest du\u017co las\u00f3w.<\/p>\n

Asafoetida <\/strong><\/p>\n

Przyprawa ta to wysuszona \u017cywica oleista pozyskiwana z k\u0142\u0105czy kilku gatunk\u00f3w \u017cywiczki.
\nPowszechnie stosowana w kuchni azjatyckiej, u\u017cyta w\u0142a\u015bciwie nadaje potrawie przyjemny aromat przypominaj\u0105cy po\u0142\u0105czenie czosnku i pora. Dost\u0119pna w postaci sproszkowanej lub naturalnej. Ta druga wymaga dalszej obr\u00f3bki w celu rozdrobnienia \u2013 szczeg\u00f3lnie, \u017ce jej smak i aromat w swej skoncentrowanej postaci jest bardzo intensywny, wr\u0119cz nieprzyjemny, czym uzasadnia si\u0119 jej zwyczajow\u0105 nazw\u0119 \u201cDevils dung”, czyli diabelskie \u0142ajno.
\n\u017bywiczka ta pochodzi z pustynnych region\u00f3w Iranu i g\u00f3r Afghanistanu.<\/p>\n

Chilli <\/strong><\/p>\n

W Indiach istnieje co najmniej 20 odmian chili. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z odmian obejmuje gatunek Capsicum annuum albo Capsicum frutescens. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 dost\u0119pnych odmian oraz ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci, przedstawi\u0142am w osobnym po\u015bcie – czytaj tutaj.<\/a>
\nChilli pierwotnie pochodzi z Ameryki Po\u0142udniowej, a do Indii dotar\u0142a dopiero w XV wieku przywieziona przez Portugalczyk\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Indie s\u0105 najwi\u0119kszym konsumentem chilli oraz drugim po Chinach najwi\u0119kszym jej producentem. Jakie by\u0142 antyczne Indie bez chilli? – je\u017celi ktokolwiek wie co\u015b o kuchni indyjskiej sprzed pi\u0119tnastego wieku \u2013 piszcie!<\/p>\n

Cynamon <\/strong><\/p>\n

Popularna na ca\u0142ym \u015bwiecie przyprawa pozyskiwana z kory drzewnej \u2013 gatunek drzewa cynamonowego determinuje rodzaj pozyskanej przyprawy. Najpopularniejsze s\u0105 dwa rodzaje \u2013 cynamon cejlo\u0144ski i kasja.<\/p>\n

Cynamon cejlo\u0144ski<\/strong> to najbardziej ceniona i najdro\u017csza odmiana cynamonu. Cechuje si\u0119 s\u0142odkim, subtelnym smakiem. Laski cynamonu cejlo\u0144skiego przypominaj\u0105 zwini\u0119te zwoje pergaminu, s\u0105 mi\u0119kkie i \u0142atwo mo\u017cna je zmieli\u0107. Kolor \u2013 jasnobr\u0105zowy, niemal \u017c\u00f3\u0142tawy.
\nUprawiany w Sri Lance, Malezji i Seszelach, a tak\u017ce \u2013 w niewielkich ilo\u015bciach \u2013 w po\u0142udniowoindyjskim stanie Kerala. Ten gatunek pochodzi ze wzg\u00f3rz w centralnej cz\u0119\u015bci wyspy Cejlon (Sri Lanka).<\/p>\n

Cynamon kasja<\/strong>\u00a0(na zdj\u0119ciu obok) jest twardszy i ciemniejszy, bardziej ostry i nieco cierpki w smaku, a ponadto \u0142atwiej dost\u0119pny. Oryginalnie w kuchni indyjskiej \u2013 w tym g\u0142\u00f3wnie w popularnej mieszance Garam Masala – stosuje si\u0119 cynamon kasja. Uprawiany w wielu regionach Azji, g\u0142\u00f3wnie w Chinach \u2013 sk\u0105d pochodzi \u2013 oraz Indonezji. Na zdj\u0119ciu obok cynamon kasja.<\/p>\n

Czarna s\u00f3l himalajska<\/strong> – o soli himalajskiej napisa\u0142am tu: Przyprawy Nepalu<\/a>.<\/p>\n

Czarnuszka <\/strong><\/p>\n

Niewielka ro\u015blina o bia\u0142o-b\u0142\u0119kitnych kwiatach wydaj\u0105ca czarne, tr\u00f3jk\u0105tne nasionka.
\nCzarnuszka w smaku przypomina nieco po\u0142\u0105czenie cebuli, oregano i czarnego pieprzu. Rekomenduj\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 tej przyprawy przed zakupem – nasionka powinny by\u0142 pe\u0142ne, aromatyczna, cho\u0107 nieco gorzka w smaku – natomiast kiepskiej jako\u015bci kalondzi b\u0119dzie drobna, sucha i ostra.
\nNasiona czarnuszki s\u0105 powszechnie stosowane jako przyprawa w Indii, Nepalu i krajach \u015arodkowego Wschodu. Stanowi jeden z pi\u0119ciu sk\u0142adnik\u00f3w popularnej przyprawy bengalskiej o nazwie \u201cpanch phron\u201d.
\nPra\u017conych nasion u\u017cywa si\u0119 do przyprawiania curry i warzyw. W przepisach z u\u017cyciem jedynie drobiu, owoc\u00f3w, warzyw i sa\u0142at mo\u017cna j\u0105 stosowa\u0107 zamiast pieprzu czarnego.
\nPochodzi z region\u00f3w Iraku i Turcji, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawiana w wielu regionach \u015bwiata.<\/p>\n

Czaroli \u00a0<\/strong><\/p>\n

Owoc pestkowy mo\u017ce by\u0107 czarny, szary, kremowy. Zazwyczaj owalnego kszta\u0142tu, o \u015brednicy ok 1 cm, twardy. W \u015brodku znajduje si\u0119 mi\u0119kka pestka o smaku zbli\u017conym do migda\u0142a, lekko kwaskowatym.
\nNasiona nale\u017cy od razu upra\u017cy\u0107 i w tej postaci przechowywa\u0107 nie d\u0142u\u017cej, ni\u017c 6 miesi\u0119cy w zamkni\u0119tym pojemniku. Przechowywane otwarte szybko strac\u0105 sw\u00f3j smak i aromat i stan\u0105 si\u0119 gorzkie.
\nPestki te s\u0105 spo\u017cywane w postaci surowej, lub upieczone, co wzmacnia ich aromat. Stosowana jako przyprawa do curry w p\u00f3\u0142nocnozachodnich stanach Indii. Zazwyczaj dodawane s\u0105 do s\u0142odyczy na bazie kheer, payasam i kulfi. Orzeszki chironji s\u0105 wa\u017cnym elementem w przygotowaniu ha\u0142wy i r\u00f3\u017cnego rodzaju s\u0142odkich past, szczeg\u00f3lnie popularne w stanach Gujarat, Maharashtra i Andhra Pradesh. Czasami u\u017cywa si\u0119 ich tak\u017ce do zag\u0119szczania potraw.
\nDrzewo charoli uprawia si\u0119 w ca\u0142ych Indiach, szczeg\u00f3lnie za\u015b na p\u00f3\u0142nocy kraju.<\/p>\n

Galangal\u00a0<\/strong>
\nPrzypraw\u0119 pozyskuje si\u0119 z wysuszonego korzenia ro\u015bliny Alpenia galanga. Jego aromat jest wyj\u0105tkowy, przypomina po\u0142\u0105czenie imbiru i cynamonu.<\/span>
\nGalangal cz\u0119sto stosuje si\u0119 w potrawach z owocami morza i rybami, szczeg\u00f3lnie przydatny jest w po\u0142\u0105czeniu z ryb\u0105 o niezbyt mi\u0142ym aromacie lub smaku. \u0141\u0105czy si\u0119 go z czosnkiem, imbirem, chili i cytryn\u0105 lub tamaryndem. Jest te\u017c cz\u0119sto stosowany w potrawach ze sma\u017conym makaronem, sma\u017conym ry\u017cem, r\u00f3\u017cnego rodzaju nadziewanych wypiekach i sma\u017conych bu\u0142kach. Charakterystyczny g\u0142\u00f3wnie dla kuchni Malezji, Tajlandii, Indonezji i Chin.
\nGreater Galanga to wieloletnie, mocne, krzepkie, k\u0142\u0105czowe ziele. Pochodzi z Indonezji, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawiany jest tak\u017ce w Indiach, Bangladeszu i Chinach.
\nGalangal jest jedn\u0105 z przypraw, kt\u00f3ra stosunkowo rzadko dociera do Europy gubi\u0105c si\u0119 po\u015br\u00f3d ogromu zi\u00f3\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 w jednej smakowej rodzinie z imbirem lub pieprzem.<\/p>\n

Ga\u0142ka muszkato\u0142owa <\/strong><\/p>\n

Pozyskiwana jest z owocu drzewa muszkato\u0142owca. Jako przypraw\u0119 stosuje si\u0119 wysuszon\u0105 i sproszkowan\u0105 \u2013 w warunkach domowych na tarce – pestk\u0119 owocu (ga\u0142ka), oraz ciemnoczerwon\u0105 osn\u00f3wk\u0119 pestki (macis). Aromat wyra\u017anie gorzki, mocno aromatyczny<\/span>.\u00a0Macis ma bardziej subtelny smak ni\u017c sam orzech.
\nStosowana powszechnie na ca\u0142ym \u015bwiecie. Charakterystyczna g\u0142\u00f3wnie dla kuchni Indonezji, Pakistanu i p\u00f3\u0142nocnych Indii. Stosowana te\u017c w przygotowywaniu indyjskich s\u0142odko\u015bci, szczeg\u00f3lnie w regionie Kerali i Karnataki. Jest jednym z podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w Garam Masali.
\nMuszkato\u0142owiec uprawiany jest g\u0142\u00f3wnie w Indonezji i Grenadzie, a tak\u017ce w Sri Lance, Indii, Chinach, Malezji, Zanzibarze, Mauritusie i Wyspach Salomona. Rozwija si\u0119 dobrze w ciep\u0142ym i wilgotnym klimacie na wysoko\u015bci powy\u017cej 600 m.n.p.m. W Indiach uprawiany w stanach Kerala, Karnataka, Tamil Nadu.<\/p>\n

<\/strong><\/span>Gorczyca<\/strong><\/p>\n

Ro\u015blina jednoroczna uprawiana w Indii g\u0142\u00f3wnie dla oleistych nasion.
\nStosowana jest jako przyprawa – i tu wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy odmiany pochodz\u0105ce od trzech r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w gorczycy. W Indiach stosowana powszechnie\u00a0do przyrz\u0105dzania curry oraz pikli. Bardzo popularny – szczeg\u00f3lnie na p\u00f3\u0142nocy jest sos przyrz\u0105dzony z bia\u0142ej gorczycy.
\nW kuchni indyjskiej stosuje si\u0119 jako przypraw\u0119 ca\u0142e ziarna gorczycy, za\u015b w samym Bengalu u\u017cywa si\u0119 gorczycy mielonej g\u0142\u00f3wnie do przyprawiania rybnych curry. M\u0105czka z gorczycy dodaje potrawom szczeg\u00f3lny smak oraz kolor, a ponadto ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci konserwuj\u0105ce i przeciwutleniaj\u0105ce. Gorczyca s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do przyrz\u0105dzania r\u00f3\u017cnego rodzaju curry i chutney. Pra\u017cona uprzednio \u2013 w ca\u0142ych ziarnach – dodaje zaskakuj\u0105co delikatnego ale specyficznego posmaku przypominaj\u0105cego nieco mak. Surowa jest ostra, o surowym posmaku znanym nam z musztardy.
\nPopularny \u2013 szczeg\u00f3lnie w kuchni bengalskiej \u2013 jest tak\u017ce olej z nasion gorczycy nadaj\u0105cy potrawie specyficzny lekko pikantny aromat.
\nUprawiana na ca\u0142ym \u015bwiecie, g\u0142\u00f3wnie w Indiach, Pakistanie, Nepalu, Kanadzie, W\u0119grzech, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n

Go\u017adzik <\/strong>
\nPrzypraw\u0119 t\u0105 pozyskuje si\u0119 z suszonych p\u0105czk\u00f3w wiecznie zielonego niewielkiego drzewa.
\nNadaje potrawie intensywny korzenny aromat. Go\u017adzik w liczbie ledwie 2 p\u0105czk\u00f3w mo\u017ce z \u0142atwo\u015bci\u0105 zdominowa\u0107 potraw\u0119.
\nW kuchni indyjskiej stosowany jest do przyprawiania curry, mi\u0119s, ryb i napoj\u00f3w, a tak\u017ce niekt\u00f3rych potraw na bazie ry\u017cu. Jego smak dobrze komponuje si\u0119 z daniami s\u0142odkimi i pikantnymi.
\nRo\u015blina pochodzi z Indonezji, uprawiana jest r\u00f3wnie\u017c w Malezji, Sri Lance, Indiach, Bangladeszu, Pakistanie, Tanzanii, Zanzibarze, Madagaskarze. W Indiach uprawiany w stanach Kerala, Karnataka, Tamil Nadu.<\/p>\n

Granat<\/strong>
\nJako przypraw\u0119 u\u017cywa si\u0119 suszonych nasion owocu granata.
\nS\u0142u\u017cy ona g\u0142\u00f3wnie do przyprawiania ostrych potraw oraz do zakwaszania.
\nSok owocowy ma natomiast dzia\u0142anie ch\u0142odz\u0105ce i od\u015bwie\u017caj\u0105ce.
\nOwoc granata pochodzi z regionu \u015br\u00f3dziemnomorskiego, obecnie za\u015b jest szeroko uprawiany w Iranie, Afganistanie i Pakistanie oraz w Indiach, g\u0142\u00f3wnie w stanach Maharashtra, Karnataka, Tamil Nadu, Gujarat, Rajasthan i Himachal Pradesh.<\/p>\n

Imbir<\/strong><\/p>\n

To popularna przyprawa azjatycka pozyskiwana z korzenia tropikalnej ro\u015bliny. U\u017cywa si\u0119 go w r\u00f3\u017cnych postaciach: ca\u0142y \u015bwie\u017cy korze\u0144, suszony korze\u0144, imbir w proszku, imbir marynowany lub konserwowany.
\nNadaje potrawom \u015bwie\u017cy, lekko ostry smak.
\nJest on jedn\u0105 z najbardziej podstawowych przypraw w kuchni indyjskiej, stosowany do przyrz\u0105dzania r\u00f3\u017cnego rodzaju curry i wielu innych potraw we wszystkich stanach Indii, a tak\u017ce w przygotowywaniu wyrob\u00f3w cukierniczych.
\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawia si\u0119 go w Indiach, Malezji, Japonii, po\u0142udniowych Chinach, a tak\u017ce Sierra Leone, Nigerii i Jamajce.<\/p>\n

Kalpasi<\/strong><\/p>\n

Kalpasi nale\u017cy do porost\u00f3w, ma odcie\u0144 bia\u0142o-czarno-szaro-zielonkawy.
\nAromat kalpasi odczuwalny jest dopiero przy obr\u00f3bce termicznej. Przypomina on nieco any\u017c gwia\u017adzisty podczas sma\u017cenia, ma jednak jednak silniejszy oraz cieplejszy aromat<\/span>. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciwy efekt nale\u017cy sma\u017cy\u0107 kalpasi w niewielkiej ilo\u015bci oleju.
\nPrzypraw\u0119 t\u0105 stosuje si\u0119 w sosach mi\u0119snych i warzywnych, jak na przyk\u0142ad grzybowe curry, chicken curry, pakora kuzhambu, thatta payaru kuzhambu itp. – g\u0142\u00f3wnie w kuchni zachodnioindyjskiej i w stanie Maharastra. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych ekspert\u00f3w kuchni indyjskiej jest ona sekretnym sk\u0142adnikiem curry, pozwalaj\u0105cym osi\u0105gn\u0105\u0107 wyj\u0105tkowy efekt.
\nKalpasi to rodzaj mchu porastaj\u0105cego drzewa i kamienie w pag\u00f3rkowatych i g\u00f3rzystych regionach Eurazji.<\/p>\n

Kambod\u017ca <\/strong><\/p>\n

Przypraw\u0119 t\u0105 uzyskuje si\u0119 z suszonej sk\u00f3rki owocu Garcinia cambogia.
\nStosowana do zakwaszania potraw<\/span>, szczeg\u00f3lnie curry rybnych. Jedna z popularnych nazw tej przyprawy \u2013 malabar tamarind \u2013 pochodzi od powszechnego zastosowania jej do zakwaszania potrawy zamiast tamaryndu (Tamarindus indica). S\u0142u\u017cy tak\u017ce do przyrz\u0105dzania napoj\u00f3w ch\u0142odz\u0105cych, znana jest ze swoich w\u0142a\u015bciwo\u015bci wyszczuplaj\u0105cych.
\nRo\u015blina pochodzi z regionu Wybrze\u017ca Malabarskiego (Ghaty Zachodnie w Indiach) \u2013 stany Kerala, Karnataka, Goa – a tak\u017ce z Indonezji, powszechnie uprawiana jest tak\u017ce w Sri Lance i Malezji. W swoim naturalnym \u015brodowisku najlepiej rozwija si\u0119 w wilgotnych lasach.<\/p>\n

Kamfora <\/strong><\/p>\n

To woskowata, \u0142atwopalna substancja koloru bia\u0142ego lub transparentna pozyskiwana dawniej przez destylacj\u0119 parow\u0105 z li\u015bci i drewna du\u017cego wiecznie zielonego drzewa cynamonowca kamforowego. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jednak kamfor\u0119 produkuje si\u0119 z \u017cywicy sosnowej. U\u017cywana podczas rytua\u0142\u00f3w religijnych wydziela przyjemny zapach. Na zdj\u0119ciu kamfora rytualna.
\nKamfora i kamfora jadalna (kachha karpoora) to s\u0105 dwie r\u00f3\u017cne substancje, pozyskiwane na r\u00f3\u017cnych etapach przetwarzania \u017cywicy. Ponadto nale\u017cy wiedzie\u0107, \u017ce nawet kamfor\u0119 jadaln\u0105 mo\u017cna bezpiecznie spo\u017cywa\u0107 w ilo\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 1 szczypta.
\nOd stuleci kamfora jest u\u017cywana w kuchni azjatyckiej, szczeg\u00f3lnie w przygotowaniu deser\u00f3w. \u00a0Nadaje potrawie intensywny zapach przypominaj\u0105cy nieco eukaliptus<\/span>, wydzielany r\u00f3wnie\u017c w procesie spalania podczas rytua\u0142\u00f3w religijnych.
\nDrzewo camphor laurel \u2013 tradycyjne \u017ar\u00f3d\u0142o kamfory – ro\u015bnie w Azji po\u0142udniowej i po\u0142udniowowschodniej, g\u0142\u00f3wnie w Indonezji.<\/p>\n

Kardamon <\/strong><\/p>\n

Jest owocem ro\u015bliny z rodziny Zingiberaceae.
\nPrzypraw\u0119 pozyskuje si\u0119 z dw\u00f3ch odr\u0119bnych gatunk\u00f3w ro\u015bliny, otrzymuj\u0105c dwa r\u00f3\u017cne rodzaje kardamonu: du\u017cy kardamon czarny lub br\u0105zowy i mniejszy zielony o bardziej subtelnym smaku. W obr\u0119bie tych dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ponadto jeszcze r\u00f3\u017cne odmiany kardamonu. Istnieje te\u017c tzw. kardamon bia\u0142y, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci jest wybielonym chemicznie (dla cel\u00f3w komercyjnych, kosztem utraty aromatu) kardamonem zielonym.<\/p>\n

Kardamon czarny –\u00a0<\/strong>posiada bardziej dymny aromat (dzi\u0119ki specyficznemu procesowi suszenia owoc\u00f3w kardamonu nad otwartym ogniem) z nutka wyra\u017anie ch\u0142odz\u0105c\u0105, zbli\u017con\u0105 do mi\u0119ty pieprzowej. W smaku wyra\u017aniejszy i ostrzejszy od kardamonu zielonego.<\/p>\n

W kuchni indyjskiej stosowany g\u0142\u00f3wnie do przyprawiania mi\u0119s i curry oraz w potrawach z u\u017cyciem gorzkich gotowanych warzyw li\u015bciastych. Charakterystyczny g\u0142\u00f3wnie dla kuchni p\u00f3\u0142nocnych Indii.
\nJest tak\u017ce jednym z g\u0142\u00f3wnych sk\u0142adnik\u00f3w mieszanek przyprawowych, jak na przyk\u0142ad garam masala. Powszechnie stosowany \u2013 obok imbiru – do przygotowywania popularnej, szczeg\u00f3lnie na po\u0142udniu Indii masala tee – mlecznej herbaty.
\nJako przypraw\u0119 do potraw u\u017cywa si\u0119 wy\u0142\u0105cznie nasion czarnego kardamonu, jednak kupowa\u0107 i przechowywa\u0107 nale\u017cy ca\u0142e str\u0105ki, gdy\u017c pozwala to zachowa\u0107 aromat przyprawy przez d\u0142ugi czas.
\nKupuj\u0105c dobrze jest wybiera\u0107 grube i twarde str\u0105ki, aby by\u0107 pewnym, \u017ce zawieraj\u0105 one nasiona.
\nKardamon czarny pochodzi z regionu Himalaj\u00f3w Wschodnich, uprawiany jest g\u0142\u00f3wnie we wschodnim Nepalu, w po\u0142udniowym Bhutanie oraz w Indiach p\u00f3\u0142nocno-wschodnich \u2013 Sikkim i Bengal Zachodni.<\/p>\n

Kardamon zielony<\/strong> – jako przypraw\u0119 stosuje si\u0119 zar\u00f3wno ma\u0142e czarno-br\u0105zowe nasiona, jak i zielonkawe str\u0105ki, w kt\u00f3rych one dojrzewaj\u0105.
\nKardamon zielony ma intensywny, ciep\u0142y aromat, przypominaj\u0105cy nieco eukaliptus, chocia\u017c jedyny w swoim rodzaju. W smaku lekko ostry i raczej s\u0142odki. W kuchni indyjskiej u\u017cywany jest g\u0142\u00f3wnie przyrz\u0105dzaniu deser\u00f3w i r\u00f3\u017cnego rodzaju curry. Podobnie jak czarnego kardamonu \u2013 u\u017cywa si\u0119 go w przygotowaniu masala tee.
\nRo\u015blina pochodzi z regionu Wybrze\u017ca Malabarskiego (stany Kerala i Karnataka). Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawiana jest g\u0142\u00f3wnie w Kerali, Karnatace, Tamil Nadu, za\u015b poza Indiami w Nepalu, Wietnamie, Sri Lance, Kambod\u017cy, Tajlandii i Ameryce \u015arodkowej.
\nKardamon mielony zawsze ma gorsz\u0105 jako\u015b\u0107, ni\u017c sprzedawany w str\u0105kach, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce bardzo szybko traci sw\u00f3j aromat.
\nKardamon – zaraz po szafranie i wanilii \u2013 jest trzeci\u0105 najdro\u017csz\u0105 przypraw\u0105 \u015bwiata, przy czym kardamon zielony uwa\u017cany jest za bardziej ekskluzywny, chocia\u017c nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce obie przyprawy maj\u0105 r\u00f3\u017cne zastosowanie i pochodz\u0105 od ro\u017cnych gatunk\u00f3w.<\/p>\n

Kari li\u015bcie<\/strong> \u2013 listki drzewa Murraya koenigii stosowane s\u0105 powszechnie w kuchni po\u0142udniowych Indii. Aromat delikatny, jednak dodaje specyficznego smaku potrawie. W trakcie przygotowywania potrawy nale\u017cy zesma\u017cy\u0107 listki na oleju do chrupkiej postaci. \u00a0Wi\u0119cej o wspania\u0142ym drzewie li\u015bci curry napisa\u0142am tutaj<\/a>.<\/p>\n

Kminek<\/strong> \u2013 popularna w Polsce przyprawa, podana w tabeli jedynie por\u00f3wnawczo, dla orientacji. W Indiach nie stosowana.<\/p>\n

Kminek indyjski <\/strong><\/p>\n

Owoce ajwana przypominaj\u0105 kszta\u0142tem rodzimy kminek, s\u0105 jednak nieco mniejsze, bardziej p\u0119kate, maj\u0105 tak\u017ce charakterystyczny \u201cogonek\u201d. Wzd\u0142u\u017c owocu biegn\u0105 wyra\u017ane linie.
\nAromat ajwana zbli\u017cony jest do tymianku, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysok\u0105 zawarto\u015bci\u0105 substancji o nazwie thymol. Smak lekko ostry, z \u0142atwo\u015bci\u0105 zdominuje potraw\u0119 w ilo\u015bci ledwie kilku ziarenek.
\nStosowany jest w piklach indyjskich, s\u0142onych bu\u0142kach sma\u017conych i pieczonych, dalach i daniach warzywnych. Dzia\u0142a silnie przeciwzapalnie i przeciwgrzybiczo, ma te\u017c inne zbawienne w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze, dlatego cz\u0119sto przyrz\u0105dza si\u0119 z niego dania wzmacniaj\u0105ce dla os\u00f3b o szczeg\u00f3lnych wymaganiach \u017cywieniowych. Na przyk\u0142ad na po\u0142udniu Indii powszechne jest podawanie ma\u0142ym dzieciom mleka z wyci\u0105giem z ajwana. Potrawy z jego zastosowaniem rekomenduje si\u0119 osobom starszym lub chorym oraz kobietom ci\u0119\u017carnym i karmi\u0105cym.
\nUprawiany g\u0142\u00f3wnie w Iranie i indyjskim stanie Rajasthan.<\/p>\n

Kokam <\/strong><\/p>\n

To niewielkie czerwone owoce pochodz\u0105ce z drzewa z rodziny kluzjowatych.
\nSuszone, a nast\u0119pnie moczone kwaskowate sk\u00f3rki owoc\u00f3w wykorzystuje si\u0119 w kuchni goa\u0144skiej do zakwaszania potraw – w innych cz\u0119\u015bciach Indii s\u0142u\u017cy do tego celu tamarind.
\nKokam stosuje si\u0119 tak\u017ce w innych stanach poludniowoindyjskich. W kuchni stanu Gujarat dodawany jest do dalu w celu zr\u00f3wnowa\u017cenia smaku. W stanie Assam u\u017cywa si\u0119 go w przygotowaniu wielu potraw \u2013 jak fish curry and czy tenga daal. Moczone w wodzie \u2013 wystarczy 20 minut \u2013 sk\u00f3rki nabieraj\u0105 pi\u0119knego rubinowoczerwonego koloru. Taki nap\u00f3j, nazywany ma wiele w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczych, szczeg\u00f3lnie podawany jest \u2013 wed\u0142ug nauk ayurvedy – osobom o przewa\u017caj\u0105cej konstytucji pitta.
\nSk\u00f3rka owocu suszona na s\u0142o\u0144cu sprzedawana jest jako kokam. Czasami do wysuszonego kokum dodaje si\u0119 kryszta\u0142y soli, dzia\u0142aj\u0105ce jako \u015brodek konserwuj\u0105cy. Z up\u0142ywem czasu ciemnofioletowa sk\u00f3ra staje si\u0119 czarna. \u015awie\u017ce owoce zazwyczaj nie s\u0105 dost\u0119pne w sprzeda\u017cy.
\nJednym z najpopularniejszych napoj\u00f3w na bazie kokum jest od\u015bwie\u017caj\u0105cy solkadi, spo\u017cywany w wielu domach hinduskich na Goa, przygotowywany z kokum i mleka kokosowego o dzia\u0142aniu przyspieszaj\u0105cym trawienie i przeciwdzia\u0142aj\u0105cym nadkwasocie. Je\u017celi suszone sk\u00f3rki kokum nie s\u0105 dost\u0119pne, stosuje si\u0119 butelkowany syrop z kokum – dost\u0119pny jest w wielu sklepach w stanie Goa – mieszany z mlekiem kokosowym.
\nGarcinia indica ro\u015bnie naturalnie w pa\u015bmie Ghat\u00f3w Zachodnich \u2013 w stanie Goa. Kultywowana r\u00f3wnie\u017c w Kerali, Karnatace i po\u0142udniowym dystrykcie stanu Maharashtra oraz Assamie i Bengalu Zachodnim.<\/p>\n

Kolendra <\/strong><\/p>\n

Jasnobr\u0105zowe kulki o lekko ostrym, limonkowym zapachu pozyskiwane z suszonych owoc\u00f3w kolendry. Pra\u017cone nabieraj\u0105 delikatnego, lekko orzechowego, przyjemnego aromatu.<\/span>
\nJedna z podstawowych przypraw w kuchni indyjskiej. Szeroko stosowana w przygotowaniu zar\u00f3wno ostrych potraw jak i s\u0142odkich przysmak\u00f3w.
\nPochodzi z regionu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawiana i stosowana na ca\u0142ym \u015bwiecie. W Indiach ro\u015bnie g\u0142\u00f3wnie w stanach Rajasthan, Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Bengal Zachodni, Orissa, Karnataka, Kerala i Tamil Nadu.<\/p>\n

Kolendra ziele <\/strong><\/p>\n

Wygl\u0105dem to ziele jest bardzo zbli\u017cone do naszej rodzimej pietruszki, zasadniczo najlepiej odr\u00f3\u017cni\u0107 je po aromacie. Natka kolendry ma bardzo intensywny aromat<\/span>.
\nPowszechnie \u2013 cz\u0119sto nadmiernie – dodawane jest do potraw w restauracjach indyjskich. Dobrze komponuje si\u0119 z ostrymi potrawami i \u0142agodzi je.
\nUprawiana na ca\u0142ym subkontynencie indyjskim.<\/p>\n

Koper indyjski <\/strong><\/p>\n

Gatunek kopru uprawiany w Indiach g\u0142\u00f3wnie w celach leczniczych, a tak\u017ce dla pozyskania aromatycznej zieleniny, podobnie jak u nas.
\nPonadto w niekt\u00f3rych regionach \u2013 Bengal Zachodni \u2013 stosuje si\u0119 nasionka kopru \u2013 ma\u0142e, p\u0142askie, owalnego kszta\u0142tu.
\nAromat nasionek przypomina po\u0142\u0105czenie kminku i natki pietruszki<\/span>, przy czym koper indyjski ma bardziej zdecydowany aromat ni\u017c jego europejski kuzyn.
\nW kuchni czasami stosowany jako sk\u0142adnik bengalskiej przyprawy panch phron zast\u0119puj\u0105c koper w\u0142oski.
\nKoper indyjski pochodzi z Indii p\u00f3\u0142nocnych i uprawiany jest w wielu regionach kraju.<\/p>\n

Koper w\u0142oski <\/strong><\/p>\n

Owoce kopru w\u0142oskiego s\u0105 podobne z wygl\u0105du do any\u017cu lub kuminu, s\u0105 jednak nieco wi\u0119ksze i maj\u0105 wyra\u017anie zielony kolor.
\nSmak i aromat mocny, od\u015bwie\u017caj\u0105cy, r\u00f3wnie\u017c zbli\u017cony do any\u017cu, nieco bardziej s\u0142odki. Bardzo aromatyczna przyprawa szeroko stosowana w kuchni i lecznictwie.
\nW Indiach stosowany do przygotowywania bulion\u00f3w i curry. Charakterystyczny dla kuchni kaszmirskiej i gud\u017carackiej. Jest jednym z pi\u0119ciu sk\u0142adnik\u00f3w bengalskiej przyprawy panch phron.
\nPochodzi z regionu sr\u00f3dziemnomorskiego, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie kultywowany na ca\u0142ym \u015bwiecie. W Indiach uprawiany w stanach Gujarat i Rajasthan.<\/p>\n

Kozieradka <\/strong>
\nNasionka kwadratowego kszta\u0142tu, jasnobr\u0105zowego koloru, dojrzewaj\u0105ce w d\u0142ugich 10 cm str\u0105kach po oko\u0142o 15 sztuk.
\nW postaci surowej bardzo gorzkie, pra\u017cone i zmielone dodaj\u0105 potrawie \u0142agodnego ciep\u0142ego smaku, przypominaj\u0105cego nieco syrop klonowy.
\nPrzyprawa \u2013 uprzednio upra\u017cona \u2013 stosowana jest g\u0142\u00f3wnie w przygotowaniu mi\u0119snych curry i daali. Popularne s\u0105 tak\u017ce sa\u0142atki z kie\u0142kowanej kozieradki. U\u017cywana na ca\u0142ym subkontynencie indyjskim, a tak\u017ce w wielu krajach Azji.
\nPrzeciwwskazana osobom ze stwierdzon\u0105 alergi\u0105 na orzeszki ziemne.
\nUwa\u017ca si\u0119, \u017ce pierwotnie kozieradka by\u0142a uprawiana na terytoriach Iraku. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie najwi\u0119kszym producentem tej przyprawy s\u0105 Indie \u2013 uprawy koncentruj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w stanach Punjab, Rajasthan, Gujarat, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, Maharashtra.<\/p>\n

Kozieradka ziele <\/strong><\/p>\n

Ziele kozieradki jest popularne w Polsce w suszonej postaci. W Indiach dost\u0119pna zar\u00f3wno \u015bwie\u017ca \u2013 sprzedawana w p\u0119czkach – jak i suszona. \u015awie\u017ce listki kolendry s\u0105 ma\u0142e, tr\u00f3jdzielne, ka\u017cdy z trzech listk\u00f3w na ga\u0142\u0105zce jest wyra\u017anie tr\u00f3jk\u0105tny. Delikatna zar\u00f3wno w smaku jak i aromacie<\/span>. \u015awie\u017ce li\u015bcie cz\u0119sto stosuje si\u0119 w warzywnych curry.<\/p>\n

Kumin czarny <\/strong><\/p>\n

Inaczej shahi jeera lub kalo jeera (ze wzgl\u0119du na ta nazw\u0119 bywa mylony z czarnuszk\u0105) spokrewniony jest z kuminem rzymskim. Ziarenka s\u0105 jednak nieco w\u0119\u017csze, delikatniejsze, \u0142atwiej je skruszy\u0107 w palcach. Kolor wyra\u017anie ciemniejszy.
\nAromat o wiele bardziej delikatny, w zasadzie niewyczuwalny w por\u00f3wnaniu do kuminu rzymskiego.
\nPra\u017cony dodaje potrawie dymny, ziemisty smak. U\u017cywany w kuchni p\u00f3\u0142nocnych Indii, Pakistanu, Bangladeszu, Afganistanu, Tad\u017cykistanu i Iranu. Stosowany g\u0142\u00f3wnie jako przyprawa do ry\u017cu lub curry z warzyw korzeniowych. Jest praktycznie nieznany poza tymi obszarami.
\nKorze\u0144 tej ro\u015bliny spo\u017cywa si\u0119 gotowany lub na surowo, w smaku przypomina po\u0142\u0105czenie kasztana jadalnego z ziemniakiem. Corocznie korze\u0144 produkuje dodatkowe bulwy. Li\u015bcie shah jeery mo\u017cna stosowa\u0107 jako substytut natki pietruszki.
\nZ jednej ro\u015bliny uzyskuje si\u0119 zaledwie oko\u0142o 7 gram\u00f3w przyprawy, co przyczynia si\u0119 do jej wysokiej ceny. Poniewa\u017c shah jeera jest uwa\u017cana raczej za ekskluzywn\u0105 przypraw\u0119, a jednocze\u015bnie do\u015b\u0107 delikatn\u0105 w smaku, stosuje si\u0119 j\u0105 wy\u0142\u0105cznie w postaci ca\u0142ych nasion, gdy\u017c zmielone gubi\u0105 sw\u00f3j smak mi\u0119dzy innymi przyprawami.
\nPrzyprawa produkowana jest g\u0142\u00f3wnie w Pakistanie, Afganistanie oraz Indiach \u2013 w stanach Gujarat i Rajasthan. Ro\u015blina ro\u015bnie dziko w Europie po\u0142udniowo-wschodniej i w po\u0142udniowej Azji.<\/p>\n

Kumin rzymski<\/strong><\/p>\n

Zwany czasem bia\u0142ym. W rzeczywisto\u015bci nasiona kuminu maj\u0105 raczej jasnobr\u0105zowy kolor. Kszta\u0142tem przypominaj\u0105 \u2013 nieco mniejszy – nasz rodzimy kminek. Przyprawa dost\u0119pna jako suszone ziarna lub w postaci mielonej na br\u0105zowo-zielony proszek.
\nSuszony kumin rzymski ma intensywny, lekko cierpki zapach.
\nPrzyprawa ta dodaje potrawom intensywny i ci\u0119\u017cki, do\u015b\u0107 ciep\u0142y, ostro-s\u0142odki aromat.\u00a0Podobnie jak wiele innych przypraw wymaga on pra\u017cenia\u00a0na pocz\u0105tku przyrz\u0105dzania potrawy. Kumin mielony mo\u017ce by\u0107 dodany w dowolnym momencie przygotowywania dania.
\nSk\u0142adnik niemal ka\u017cdej masali w kuchni indyjskiej. Stosowany w przyrz\u0105dzaniu wielu potraw azjatyckich, popularny w ca\u0142ych Indiach i w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Azji.
\nKumin rzymski pochodzi z region\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego Iranu i Morza \u015arodziemnego. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie najwi\u0119kszym producentem kuminu s\u0105 Indie.<\/p>\n

Kurkuma <\/strong>
\nRo\u015blina o du\u017cych charakterystycznych li\u015bciach rosn\u0105ca dziko w lasach Azji Po\u0142udniowej i Po\u0142udniowowschodniej, od stuleci stosowana w medycynie ajurwedyjskiej oraz po\u0142udniowoindyjskiej medycynie Siddha.
\nJako przypraw\u0119 stosuje si\u0119 suszony i mielony korze\u0144 ro\u015bliny.
\nCurcuma longa nale\u017cy do tej samej rodziny co imbir. Korze\u0144 kurkumy wygl\u0105da tak samo jak korze\u0144 imbiru, przekrojony mo\u017ce si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107 \u017c\u00f3\u0142tym kolorem. Proszkowan\u0105 przypraw\u0119 \u0142atwiej jest odr\u00f3\u017cni\u0107 \u2013 kurkuma mielona ma wyra\u017anie \u017c\u00f3\u0142ty kolor.
\n\u015awie\u017cy korze\u0144 ma bardzo gorzki smak. Smak mielonej kurkumy jest ziemisty, lekko gorzkawy, w potrawach mocno przyprawionych s\u0142abo wyczuwalny<\/span>, nadaje jednak daniom specyficzny \u017c\u00f3\u0142ty kolor. Stosowany g\u0142\u00f3wnie w daniach ry\u017cowych lub curry. Sk\u0142adnik wielu mieszanek przyprawowych.
\nIndie s\u0105 obecnie najwi\u0119kszym producentem i eksporterem kurkumy \u2013 uprawy s\u0105 prowadzone w stanach Kerala, Karnataka, Tamil Nadu, Andhra Pradesh, Orissa, Bengal Zachodni, Meghalaya, Assam , Maharastra i Gujarat.<\/p>\n

Laurowy li\u015b\u0107 indyjski <\/strong><\/span><\/p>\n

Przyprawa pozyskiwana jest z drzewa tego samego gatunku, z kt\u00f3rego kory produkuje si\u0119 jedn\u0105 z odmian cynamonu.
\nCzasami mylony jest z li\u015bciem laurowym pochodz\u0105cym z regionu \u015br\u00f3dziemnomorskiego, u\u017cywanym powszechnie w kuchni polskiej. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one jednak wyra\u017anie zar\u00f3wno aromatem jak i wygl\u0105dem. Li\u015b\u0107 laurowy ma g\u0142\u00f3wn\u0105 centraln\u0105 \u017cy\u0142k\u0119 oraz boczne mniejsze, a indyjski li\u015b\u0107 laurowy ma kilka g\u0142\u00f3wnych \u017cy\u0142ek przebiegaj\u0105cych wzd\u0142u\u017c li\u015bcia.
\nAromat tejpatta przypomina po\u0142\u0105czenie cynamonu i sosny.<\/span>
\nOba jednak maj\u0105 podobne zastosowanie \u2013 dodaj\u0105 aromatu r\u00f3\u017cnego rodzaju sosom \u2013 w Indiach s\u0142u\u017c\u0105 do przyrz\u0105dzania r\u00f3\u017cnego rodzaju curry.
\nDost\u0119pne s\u0105 trzy odmiany indyjskiego li\u015bcia laurowego \u2013 indyjska, lankijska i chi\u0144ska.
\nDrzewo porasta po\u0142udniowe stoki Himalaj\u00f3w i g\u00f3rzyste regiony Indii P\u00f3\u0142nocnowschodnich. Najwi\u0119kszymi producentami Cinnamomum tamala s\u0105 kraje Bhutan, Indie, Nepal, Chiny.
\nW Indiach przypraw\u0119 produkuje si\u0119 w stanach Uttar Pradesh, Bihar, Kerala i Karnataka, oraz stanach Indii p\u00f3\u0142nocnowschodnich.<\/p>\n

Macis<\/strong> <\/span>\u2013 osn\u00f3wka ga\u0142ki muszkato\u0142owej; patrz: Ga\u0142ka muszkato\u0142owa<\/p>\n

Mak <\/strong><\/span><\/p>\n

Mak jest powszechnie uprawiany i stosowany w kuchni na ca\u0142ym \u015bwiecie. W r\u00f3\u017cnych regionach dost\u0119pne s\u0105 jego r\u00f3\u017cne odmiany.
\nW Indiach pozyskuje si\u0119 mak odmiany bia\u0142ej. Jest on stosowany w tradycyjnej sztuce kulinarnej w ca\u0142ym kraju. Przyk\u0142adowo w stanie West Bengal bardzo popularne s\u0105 ziemniaki z makiem \u2013 aloo posto \u2013 a w stanie Maharashtra mak stosuje si\u0119 w przyrz\u0105dzaniu anarsa \u2013 okazjonalnego przysmaku na festiwal Divali, w Gud\u017caracie za\u015b jest on sk\u0142adnikiem s\u0142odkich kulek ladoo. Ponadto nasiona \u2013 upra\u017cone uprzednio i zmielone – stosuje si\u0119 do zag\u0119szczania sos\u00f3w lub w celu nadania potrawom orzechowego aromatu.<\/span><\/p>\n

Mango powder <\/strong><\/span><\/p>\n

Wysuszony bia\u0142y proszek z niedojrza\u0142ych owoc\u00f3w mango stosuje si\u0119 w Indiach do zakwaszania potraw, a tak\u017ce przyrz\u0105dzania chutney, sos\u00f3w rybnych i r\u00f3\u017cnych przystawek regionalnych oraz pikli azjatyckich.
\nTa przyprawa robiona jest z surowych zielonych owoc\u00f3w mango, ci\u0119tych i suszonych na s\u0142o\u0144cu.
\nAamchur \u2013 mielonego proszku z zielonych mango – u\u017cywa si\u0119 podobnie jak limonki, smak jest jednak bardziej cierpki, nieco ostry. Stosowany do zakwaszania<\/span> zup, dali, potraw warzywnych i chutney.
\nMango uprawia si\u0119 szeroko w ca\u0142ych Indiach i Azji Po\u0142udniowowschodniej, zar\u00f3wno dla pozyskania \u015bwie\u017cych owoc\u00f3w s\u0142odkiego mango, zielonych mango do zastosowa\u0144 kulinarnych, jak i do produkcji aamchur.<\/p>\n

Mi\u0119ta <\/strong><\/span><\/p>\n

Li\u015bcie mi\u0119ty s\u0105 u\u017cywane jako przyprawa na ca\u0142ej p\u00f3\u0142nocnej p\u00f3\u0142kuli \u2013 w Indiach najbardziej powszechny jest gatunek mi\u0119ty pieprzowej i mi\u0119ty imbirowej.
\nW Indiach stosowana jest jako sk\u0142adnik r\u00f3\u017cnego rodzaju chutney\u00f3w, a tak\u017ce do aromatyzowania s\u0142odkich napoj\u00f3w mlecznych, jak na przyk\u0142ad indyjski lassi.
\nUprawiana na ca\u0142ym \u015bwiecie nie wymaga szczeg\u00f3lnych warunk\u00f3w. W Indiach na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 ro\u015bnie g\u0142\u00f3wnie w stanach Uttar Pradesh, Punjab i Haryana.<\/p>\n

Pieprz czarny <\/strong><\/span><\/p>\n

Powszechnie znany na ca\u0142ym \u015bwiecie, ro\u015bnie naturalnie w regionach subtropikalnych jako pn\u0105cze o sercowatych li\u015bciach. Przypraw\u0119 pozyskuje si\u0119 poprzez zbi\u00f3r, a nast\u0119pnie suszenie owoc\u00f3w pieprzu rosn\u0105cych w gronach wzd\u0142u\u017c winoro\u015bli.
\n\u015awie\u017ce, w pe\u0142ni dojrza\u0142e owoce pieprzu s\u0105 wielko\u015bci p\u00f3\u0142 cm, ciemnoczerwone i zawieraj\u0105 pojedyncze ziarenko.
\nZe wzgl\u0119du na spos\u00f3b otrzymywania przypraw\u0119 dzieli si\u0119 na trzy rodzaje:
\npieprz czarny<\/span> otrzymuje si\u0119 ze zbioru owoc\u00f3w niedojrza\u0142ych, poddawanych gotowaniu i suszeniu i fermentowaniu,
\npieprz bia\u0142y<\/span> pozyskuje si\u0119 z dojrza\u0142ych owoc\u00f3w, jest \u0142agodniejszy w smaku,
\npieprz zielony<\/span> otrzymuje si\u0119 poprzez zbi\u00f3r niedojrza\u0142ych, zielonych nasion, marynowanych nast\u0119pnie w kwasie octowym lub mlekowym albo konserwowanych solank\u0105.
\npieprz czerwony<\/span> uzyskuje si\u0119 z dojrza\u0142ych owoc\u00f3w pieprzu poprzez konserwowanie ich w solance i occie.
\nPieprz czarny wywodzi si\u0119 z Indii, jest uprawiany w wielu krajach strefy tropikalnej. Cz\u0119sto sadzony w pobli\u017cu domostw w po\u0142udniowych stanach Indii, pnie si\u0119 wzd\u0142u\u017c starych drzew owocowych dodaj\u0105c uroku przydomowym ogrodom.<\/p>\n

Pieprz d\u0142ugi <\/strong><\/span><\/p>\n

Ro\u015blina pochodzi z tej samej rodziny co pieprz czarny, podobnie jak on pnie si\u0119 wzd\u0142u\u017c pni wysokich drzew. Przypraw\u0119 stanowi\u0105 niewielkie, pod\u0142u\u017cne suszone owoce d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 3 cm przypominaj\u0105ce wygl\u0105dem \u015bwierkow\u0105 szyszk\u0119, znacznie od niej mniejsze.
\nAromat mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako po\u0142\u0105czenie pieprzu czarnego, cynamonu, mentolu.<\/span>
\nPieprz d\u0142ugi jest szeroko stosowany w kuchni p\u00f3\u0142nocnych Indii i Nepalu do przyrz\u0105dzania pikli warzywnych. Stanowi sk\u0142adnik Nihari, regionalnej potrawy mi\u0119snej przyrz\u0105dzanej New Delhi i Lucknow w p\u00f3\u0142nocnych Indiach. Ponadto przyprawa komponuje si\u0119 dobrze w prostych potrawach na bazie warzyw o charakterystycznych smakach, takich jak wiosenne karczochy, szparagi lub grzyby. \u015awie\u017co mielony pipli bywa doskona\u0142\u0105 przypraw\u0105 do s\u0142odkich potraw i sa\u0142atek zast\u0119puj\u0105c pieprz czarny.
\nRo\u015blin\u0119 kultywuje si\u0119 niemal we wszystkich stanach Indii a tak\u017ce w wielu krajach s\u0105siednich. Do Europy jest rzadko sprowadzany.<\/p>\n

Pieprz syczua\u0144ski <\/strong><\/span><\/p>\n

Przypraw\u0119 t\u0105 pozyskuje z owoc\u00f3w wysokiego drzewa zbieranych w okresie sierpnia i wrze\u015bnia, suszonych nast\u0119pnie na s\u0142o\u0144cu. Nasiona owoc\u00f3w wyrzuca si\u0119, a str\u0105ki s\u0105 przechowywane i stosowane jako przyprawa. Troszk\u0119 szerzej o tym pieprzu napisa\u0142am tu: Pieprz syczua\u0144ski<\/a>
\nTirfal ma cierpki smak, kt\u00f3ry powoduje dr\u0119twienie j\u0119zyka i warg, wywo\u0142uj\u0105c mrowienie odczuwalne niemal elektrycznie.<\/span>
\nStr\u0105ki pieprzy syczua\u0144skiego zastosowane w gotowaniu \u2013 w ca\u0142o\u015bci lub grubo ubite – posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 harmonijnego po\u0142\u0105czenia smak\u00f3w ostrego i kwa\u015bnego. \u015awie\u017ce jagody lub suszona przyprawa jest obowi\u0105zkowym sk\u0142adnikiem niemal ka\u017cdego curry w regionie Wybrze\u017ca Malabarskiego Indii. Ponadto jest on sk\u0142adnikiem wielu tradycyjnych potraw chi\u0144skich, stanowi te\u017c sk\u0142adnik chi\u0144skiej przyprawy pi\u0119ciu element\u00f3w.
\nPieprz syczua\u0144ski jest uprawiany i stosowany tak\u017ce w kuchni Nepalskiej pod nazw\u0105 timmur \u2013 mo\u017cesz o nim przeczyta\u0107 w artykule o nepalskich przyprawach.
\nSichuan pepper pochodzi z regionu Sichuan w Chinach i a\u017c do roku 2005 jego eksport by\u0142 zakazany prawem. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Chiny s\u0105 najwi\u0119kszym jego producentem oferuj\u0105c kilka odmian tej przyprawy, ponadto jest on uprawiany w Nepalu, Bhutanie, Indonezji i na Wybrze\u017cu Malabarskim w Indiach.<\/p>\n

Radunia <\/strong><\/p>\n

Nasiona selera pozyskiwane s\u0105 z suszonych owoc\u00f3w tej ro\u015bliny.
\nPosiada silny zapach przypominaj\u0105cy natk\u0119 pietruszki i smak zbli\u017cony do selera. Ma\u0142a szczypta mo\u017ce \u0142atwo zdominowa\u0107 potraw\u0119.
\nPrzypraw\u0119 sma\u017cy si\u0119 na bardzo gor\u0105cym oleju na pocz\u0105tku procesu gotowania potrawy. Z u\u017cyciem nasion selera mo\u017cna przygotowa\u0107 masoor daal, podawany z ry\u017cem, sma\u017conymi ziemniakami lub z omletem. Radhuni czasami wyst\u0119puje \u2013 zamiast gorczycy \u2013 jako jeden z pi\u0119ciu sk\u0142adnik\u00f3w bengalskiej przyprawy Panch Phron.
\nOjczyzn\u0105 tej ro\u015bliny jest ca\u0142y teren Eurazji. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uprawiany g\u0142\u00f3wnie w Azji Po\u0142udniowej i Po\u0142udniowowschodniej. W Indiach ro\u015bnie g\u0142\u00f3wnie w stanach Punjab i Uttarkhand.<\/p>\n

Sezam indyjski <\/strong><\/p>\n

Gatunek sezamu uprawiany w Indiach. Zale\u017cnie od jego odmiany otrzymuje si\u0119 sezam bia\u0142y, czarny, \u017c\u00f3\u0142ty lub czerwony. Cz\u0119sto te\u017c w jednym plonie zdarzaj\u0105 si\u0119 ro\u017cne kolory nasion, kt\u00f3re segreguje si\u0119 dla cel\u00f3w komercyjnych.
\nSezam jest ro\u015blin\u0105 zieln\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 wiele gatunk\u00f3w i odmian uprawian\u0105 dla pozyskania nasion oraz oleju sezamowego. Nasionka sezamu s\u0105 owalne, lekko sp\u0142aszczone, maj\u0105 zaledwie 3 mm d\u0142ugo\u015bci. Dojrzewaj\u0105 po kilkadziesi\u0105t sztuk w zielonych torebkach, kt\u00f3re p\u0119kaj\u0105 gdy nasiona s\u0105 ju\u017c dojrza\u0142e.
\nSezam ma przyjemny orzechowy smak, pra\u017cony wydziela delikatny ciep\u0142y aromat<\/span>. Konsumpcja sezamu jest przeciwwskazana osobom z alergi\u0105 na tego typu nasiona.
\nNasion sezamu powszechnie u\u017cywa si\u0119 w ca\u0142ych Indiach. Przewa\u017cnie sezam \u0142\u0105czy si\u0119 z jaggery lub z cukrem.
\nW wielu regionach Indii do idli – tradycyjnych bu\u0142ek na parze przygotowywanych z m\u0105ki ry\u017cowej dodaje si\u0119 milagai podi – mielon\u0105 mieszank\u0119 sezamu i czerwonej suchej chilli.
\nW stanach Tamil Nadu i Andhra Pradesh olej sezamowy powszechnie stosuje si\u0119 zar\u00f3wno w przygotowaniu potraw, aby z\u0142agodzi\u0107 ostro\u015b\u0107 przypraw, jak i jako konserwant.
\nZ okazji festiwalu Makar Sankranti przyrz\u0105dza si\u0119 s\u0142odkie kulki sezamowe, a tak\u017ce til barfi \u2013 niewielkie ciasteczka sezamowe, popularne w ca\u0142ych Indiach.
\nW Kerali z okazji festiwalu Onam przygotowuje si\u0119 s\u0142odkie sezamowe kulki zwane\u00a0Ellunda.
\nW p\u00f3\u0142nocnoindyjskich stanach Bihar i Jharkhand popularny jest tilkut przyrz\u0105dzany z sezamu ucieranego z jaggery lub z cukrem.
\nW p\u00f3\u0142nocnowschodnim stanie Assam z okazji festiwalu Bihu przygotowuje si\u0119 nale\u015bniki z m\u0105ki ry\u017cowej faszerowane nadzieniem z pra\u017conego czarnego sezamu z jaggery zwane til pitha\u00a0oraz tilor laru czyli kulki z czarnego sezamu.
\nNajwi\u0119cej odmian sezamu pochodzi z region\u00f3w Sahary.\u00a0Sesame indicum,\u00a0o kt\u00f3rym tu pisze pochodzi z Indii. Obecnie najwi\u0119kszym producentem nasion s\u0105 Chiny i Indie.<\/p>\n

Szafran <\/strong><\/p>\n

Najdro\u017csza na \u015bwiecie przyprawa pozyskiwana z ususzonych jaskrawopurpurowych pr\u0119cik\u00f3w kwiatu gatunku Crocus sativus.
\nNadaje potrawom delikatny ale specyficzny smak \u015bwiadcz\u0105cy o zawarto\u015bci jodu w tych cz\u0119\u015bciach ro\u015bliny i jednocze\u015bnie barwi na czerwono-pomara\u0144czowy kolor.
\nStosowana najcz\u0119\u015bciej do przyprawiania regionalnych s\u0142odyczy \u2013 jak na przyk\u0142ad ras malai, a tak\u017ce bia\u0142ego ry\u017cu przygotowywanego jako prasad (\u015bwi\u0119ty posi\u0142ek) podczas hinduskich festiwali. Ma szczeg\u00f3lne znaczenie w rytua\u0142ach religijnych niemal wszystkich regionalnych wyzna\u0144 subkontynentu Indyjskiego.
\nPrzyprawa ta najcz\u0119\u015bciej moczona uprzednio w ciep\u0142ym mleku lub wodzie, stosowana jest pod koniec gotowania.
\nNajwi\u0119kszym na \u015bwiecie producentem szafranu jest Iran. W Indiach produkowany jest wy\u0142\u0105cznie na p\u00f3\u0142nocy w stanie Jammu and Kashmir.<\/p>\n

Szafran fa\u0142szywy <\/strong><\/p>\n

Czyli krokosz barwierski to ro\u015blina, kt\u00f3rej p\u0142atki kwiatu do z\u0142udzenia przypominaj\u0105 pr\u0119ciki szafranu. Podobnie jak szafran, safflower ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci barwi\u0105ce. Jednak zar\u00f3wno smak jak i lecznicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci szafranu s\u0105 wyra\u017anie silniejsze.
\nW kuchni przyprawa ta jest stosowana g\u0142\u00f3wnie do barwienia potraw jako ta\u0144szy substytut szafranu. Cz\u0119sto jest sprzedawana jako szafran z zawy\u017con\u0105 cen\u0105.
\nSafflower produkowany jest g\u0142\u00f3wnie dla pozyskania oleju z nasion. Olej ten nie posiada szczeg\u00f3lnego koloru ani aromatu, swoimi warto\u015bciami od\u017cywczymi zbli\u017cony jest do oleju s\u0142onecznikowego. S\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do produkcji artyku\u0142\u00f3w t\u0142uszczowych typu margaryny.
\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bnie najwi\u0119kszym producentem safflowera jest Kazachstan oraz Indie.<\/p>\n

Tamarynd <\/strong><\/p>\n

Przypraw\u0119 pozyskuje si\u0119 poprzez suszenie mi\u0119sistego mi\u0105\u017cszu zawartego w m\u0142odych jeszcze str\u0105kach o twardej br\u0105zowej \u0142upinie, d\u0142ugich na oko\u0142o 12 cm.
\nSuszony, a nast\u0119pnie namoczony kwaskowaty mi\u0105\u017csz owoc\u00f3w tamaryndowca s\u0142u\u017cy w Indii do zakwaszania sos\u00f3w<\/span> typu curry, przyprawiania ryb i owoc\u00f3w morza. Przyrz\u0105dza si\u0119 z nich tak\u017ce sos do pani puri \u2013 dmuchanych kulek z ciasta faszerowanych ziemniakami – popularnej przek\u0105ski dost\u0119pnej na ulicach Indii.
\nStarsze i s\u0142odsze owoce tego drzewa s\u0105 jadane na surowo.<\/span>
\nTamarind pochodzi z Madagaskaru, obecnie uprawiany jest g\u0142\u00f3wnie w krajach Azji Po\u0142udniowowschodniej oraz indyjskich stanach Madhya Pradesh, Andhra Pradesh, Tamil Nadu i Karnataka.<\/p>\n