P\u0119czek \u015bwie\u017cych zielonych jag\u00f3d kupiony na targu w Canacona wygl\u0105da mo\u017ce zbyt smacznie by nasuwa\u0107 na my\u015bl przypraw\u0119, a\u017c chce si\u0119 skosztowa\u0107.<\/p>\n

Je\u017celi si\u0119 skusisz, sw\u0119dz\u0105ce i piek\u0105ce uczucie w ustach sprawi, \u017ce b\u0119dziesz zach\u0142annie pi\u0107 wod\u0119 przez kilka godzin, czego do\u015bwiadczy\u0142am osobi\u015bcie, ale dopiero ca\u0142e p\u00f3\u0142torej minuty po degustacji \u015bwie\u017cych jag\u00f3d tirfala.<\/p>\n

Cierpki w smaku tirphal lub inaczej pieprz syczua\u0144ski, p.chi\u0144ski, p nepalski (Zanthoxylum rhetsa)<\/strong> jest w kuchni goa\u0144skiej tak samo nieodzowny jak s\u00f3l. Bez tego standardowe fish curry tego regionu nie smakowa\u0142yby dobrze.
\nWiele gospodarstw w wiejskich regionach Goa ma wysokie cierniste drzewo tirphal. Zielone jagody s\u0105 zbierane w sierpniu i wrze\u015bniu, a nast\u0119pnie suszone w cieniu, a\u017c si\u0119 rozst\u0105pi\u0105. Czarne b\u0142yszcz\u0105ce nasiona s\u0105 nast\u0119pnie wyrzucane, a str\u0105ki s\u0105 przechowywane.<\/p>\n

W wi\u0119kszo\u015bci potraw<\/strong>, zar\u00f3wno wegetaria\u0144skich, jak i nie, tirphal jest dodawany jako ca\u0142o\u015b\u0107 lub grubo ubity, gdy danie jest prawie gotowe. Wa\u017cne jest, aby potrawa jeszcze \u201cdosz\u0142a\u201d po ugotowaniu \u2013 nale\u017cy odstawi\u0107 garnek na co najmniej p\u00f3\u0142 godziny. Dzi\u0119ki temu czas przyprawy mo\u017ce uwolni\u0107 sw\u00f3j wyra\u017any smak.<\/p>\n

Mieszka\u0144cy Goa najcz\u0119\u015bciej u\u017cywaj\u0105 jag\u00f3d tirphal w r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w dalach i innych potrawach na bazie str\u0105czkowych, jako \u017ce pieprz syczua\u0144ski ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwwzd\u0119ciowe i poprawiaj\u0105ce trawienie.<\/p>\n

Jeszcze pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, gdy wiedza ajurwedyjska by\u0142a w u\u017cyciu<\/strong> w wi\u0119kszo\u015bci dom\u00f3w na co dzie\u0144, jagoda tirphal by\u0142a domowym lekarstwem na problemy \u017co\u0142\u0105dkowe, szczeg\u00f3lnie u dzieci. W przypadku kolki, biegunki, zapar\u0107 i zaka\u017ce\u0144 czerwonk\u0105 podawano \u0142agodny wywar ze \u015bwie\u017cych lub suszonych owoc\u00f3w drzewa.<\/p>\n

W przypadku ci\u0119\u017ckich zapar\u0107 u dzieci i os\u00f3b starszych stosowano lewatyw\u0119 na bazie wywaru ze \u015bwie\u017cych owoc\u00f3w. Jagody tirphal stanowi\u0142y tak\u017ce sk\u0142adnik wielu innych lekarstw na r\u00f3\u017cne dolegliwo\u015bci.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne badania medyczne potwierdzaj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci jag\u00f3d tirphal. Naukowcy z wydzia\u0142u farmacji Uniwersytetu w Dhace (Bangladesz) odkryli analgetyczne i przeciwbiegunkowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci ekstraktu z kory drzewa tirphal. Inne badania donosz\u0105 o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach antybakteryjnych ekstrakt\u00f3w z korzeni i kory ro\u015bliny.<\/p>\n

Obecnie jednak ta wiedza nie jest powszechnie stosowana \u2013 zdrowie dzieci i os\u00f3b starszych kontroluje co p\u00f3\u0142 roku lekarz regionalny. Czasami jednak, gdy komu\u015b co\u015b dolega ludzie na Goa zwracaj\u0105 si\u0119 do cz\u0142onk\u00f3w plemienia Kunbi \u2013 rdzennej ludno\u015bci tego regionu, kt\u00f3ra zachowa\u0142a antyczn\u0105 wiedz\u0119 ajurwedyjsk\u0105 jako tani\u0105 i skuteczn\u0105 alternatyw\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej medycyny.<\/p>\n

\u00bb Przyprawa ta w Nepalu znana jest jako\u00a0timmur<\/strong>: Przyprawy w Nepalu\u00a0<\/a><\/p>\n

\u00bb Lemon grass: b\u00f3lom gard\u0142a i komarom – Nie!<\/a><\/p>\n

\u00bb Li\u015bcie curry – popularna przyprawa i \u015brodek leczniczy<\/a><\/p>\n

\u00bb Chiraito: nepalskie remedium na wi\u0119kszo\u015b\u0107 dolegliwo\u015bci<\/a><\/p>\n

\u00bb Reishi – z koszyka nepalskiego medyka<\/a><\/p>\n