ma charakterystyczny smak i jest stosowana do przyrz\u0105dzania curry, dali, papad i ciastek. Stanowi integralna cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udniowoindyjskiej sztuki kulinarnej.
\nTen rodzaj fasolki nale\u017cy do niskokalorycznych str\u0105czkowych, dzi\u0119ki czemu stanowi cz\u0119sto element diet planowanych pod k\u0105tem utraty wagi cia\u0142a. Z powodu wysokiej zawarto\u015bci protein w nasionach i li\u015bciach cowpea bywa nazywana „mi\u0119sem ludzi ubogich.\u201d<\/p>\n

znana jest w Polsce raczej jako adzuki. Ma ciemnoczerwony kolor, ma\u0142e rozmiary i owalny kszta\u0142t, podobny do nasion moong lub urad. Fasolka ta ma s\u0142odki orzechowy smak i w kuchni indyjskiej jest stosowana podobnie jak lobia \u2013 patrz wy\u017cej \u2013 dlatego te\u017c azuki zwana jest lal chora\/ czerwona cowpea.<\/p>\n

\nto charakterystyczna, raczej du\u017cych rozmiar\u00f3w fasolka maj\u0105ca szczeg\u00f3lny kszta\u0142t nerki \u2013 st\u0105d nazywana jest tak\u017ce kidney beans. Rajma ma silny ziemisty smak i jedwabist\u0105 konsystencj\u0119 oraz grub\u0105 ciemnoczerwon\u0105 sk\u00f3rk\u0119, cho\u0107 bywa spotykana tak\u017ce r\u00f3\u017cowo-plamista. Klasyfikowana jest do zbiorczej grupy str\u0105czkowych Phaseolus vulgaris obejmuj\u0105cej r\u00f3\u017cne gatunki fasolek.
\nZ fasoli rajma przygotowuje si\u0119 proste i smaczne curry tak\u017ce zwane rajma. Poniewa\u017c te ciemnoczerwone ziarna zachowuj\u0105 sw\u00f3j kszta\u0142t bardzo dobrze podczas gotowania i \u0142atwo poch\u0142aniaj\u0105 otaczaj\u0105ce smaki, s\u0105 one szczeg\u00f3lnie fajne do gotowania potraw jednogarnkowych i zup, a tak\u017ce sa\u0142atek.
\nNale\u017cy odnotowa\u0107, \u017ce rajma nale\u017cy do grupy str\u0105czkowych, kt\u00f3re \u2013 pomimo niew\u0105tpliwie dobrych w\u0142a\u015bciwo\u015bci od\u017cywczych \u2013 gotowana niew\u0142a\u015bciwie mo\u017ce by\u0107 toksyczna. Powinna wi\u0119c by\u0107 moczona przez oko\u0142o 8 godzin, a nast\u0119pnie gotowana \u2013 w \u015bwie\u017cej wodzie \u2013 przez oko\u0142o 30 minut.<\/p>\n

to ma\u0142a owalna fasolka z br\u0105zow\u0105 sk\u00f3rk\u0105 i \u017c\u00f3\u0142to-br\u0105zowym wn\u0119trzem. Moth ma orzechowy smak i silny ziemisty aromat. Kszta\u0142t jest bardzo podobny do fasolki lal chori, urad czy moong.
\nPrzed gotowaniem nale\u017cy wybra\u0107 zanieczyszczenia, kt\u00f3re s\u0105 do\u015b\u0107 cz\u0119ste ze wzgl\u0119du na jej kolor i przep\u0142uka\u0107 fasolk\u0119 zimna wod\u0105.
\nBardzo dobrze komponuje si\u0119 ze sma\u017con\u0105 cebulk\u0105, co dodaje nutk\u0119 s\u0142odyczy do jej orzechowego smaku.
\nJako bardzo od\u017cywcza fasolka stanowi korzystny element diety wegetaria\u0144skiej, szczeg\u00f3lnie lubiana jest za sw\u00f3j orzechowy posmak.
\nPowszechnie stosowana w ca\u0142ych Indiach w postaci \u015bwie\u017cych str\u0105k\u00f3w jako warzywo, kie\u0142k\u00f3w i w postaci dalu, a tak\u017ce gotowana jako sk\u0142adnik sa\u0142atek.
\nMoth jest tak\u017ce u\u017cywana do sporz\u0105dzenia m\u0105ki, na bazie kt\u00f3rej przygotowuje si\u0119 czasami idli i dosa.<\/p>\n

to drobne, jasnobr\u0105zowe nasiona o nieregularnym kszta\u0142cie, lekko sp\u0142aszczonym jak soczewica masoor.
\nJej nazw\u0119 – „horse gram” – t\u0142umaczy si\u0119 ogromn\u0105 ilo\u015bci\u0105 protein, jakie zawiera i leczniczymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami wody z jej moczenia lub gotowania, co daje \u201cko\u0144sk\u0105 si\u0142\u0119 i zdrowie.\u201d Kulthi bywa spo\u017cywana jako gotowana fasolka lub w postaci kie\u0142k\u00f3w.
\nW po\u0142udniowych dystryktach stanu Tamil Nadu kulthi \u2013 nazywan\u0105 po tamilsku kollu – przygotowuje si\u0119 pod postaci\u0105 kollu chutney, kollu poriyal, kollu sambar i kollu rasam. W po\u0142udniowoindyjskiej sztuce kulinarnej inspirowanej medycyn\u0105 Sidha, kollu jest uwa\u017cany za danie o licznych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach medycznych.
\nSztuka medyczna siddha \u2013 tradycyjna medycyna po\u0142udniowych stan\u00f3w Indii – zaleca horse gram w przypadku zatrzymywania wody przez organizm, podwy\u017cszonej bilirubiny, a tak\u017ce jako element diety odchudzaj\u0105cej. Fasolka ta ma wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 \u017celaza a tak\u017ce wspomaga organizm w utrzymywaniu wysokiej temperatury cia\u0142a w miesi\u0105cach zimowych.
\nPonadto fasolka ta \u2013 mimo \u017ce ma\u0142o znana za granic\u0105 \u2013 jest szeroko stosowana w ca\u0142ych niemal Indiach, szczeg\u00f3lnie popularna w stanie Karnataka.<\/p>\n

Spotka\u0142am ja tak\u017ce w Nepalu pod nazw\u0105 „gahat daal”. Na katmandzkim Ason Market –\u00a0a tak\u017ce we wszelkiego rodzaju sklepikach – gahat\u00a0daal jest pierwszym dalem, kt\u00f3ry mi reklamuj\u0105 sprzedawcy wiedz\u0105c, \u017ce w\u015br\u00f3d bywalc\u00f3w targu jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze owiane s\u0105 legend\u0105.\u00a0 Such\u0105 kulthi – gahat daal – \u0142atwo jest odr\u00f3\u017cni\u0107 od innych dali, mimo \u017ce jej kolor bywa zmienny: od br\u0105zowego do pomara\u0144czowego. Je\u015bli si\u0119 przyjrze\u0107 – jest ona wyra\u017anie plamista na sk\u00f3rce.
\nPrzed gotowaniem \u2013 podobnie jak w przypadku moth – trzeba wybra\u0107 zanieczyszczenia, kt\u00f3re s\u0105 do\u015b\u0107 cz\u0119ste ze wzgl\u0119du na jej kszta\u0142t i kolor i przep\u0142uka\u0107 fasolk\u0119 zimna wod\u0105. Moczenie tej fasolki nie jest konieczne. Wiele indyjskich receptur kulinarnych zaleca upra\u017cenie jej przed gotowaniem. Dobrze jest natomiast pami\u0119ta\u0107 o wspania\u0142ych leczniczych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach wody z moczenia tej soczewicy – wystarczy kilka godzin.<\/p>\n

Avarekai<\/h4>\n

czyli nasz rodzimy b\u00f3b, spo\u017cywany \u015bwie\u017cy w sezonie zimowym \u2013 luty, marzec.
\nW p\u00f3\u0142nocnoindyjskim stanie Manipur znany jest jako hawaiamubi \u2013 przygotowuje si\u0119 z niego popularn\u0105 tam potraw\u0119 Eromba. W po\u0142udniowych regionach Indii b\u00f3b znany jest jako Avarekai lub winter beans i bardzo popularny przez ten kr\u00f3tki okres w roku, oraz jako suszona fasola przez pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 roku. Przyrz\u0105dza si\u0119 z niego wiele potraw: avarekayi rotti, avarekayi dosa, avarekayi sambar, avarekayi vada, avarekayi payasam.
\nZ po\u0142udniowoindyjskim bobem wi\u0105\u017ce si\u0119 legenda, za kt\u00f3r\u0105 kryje si\u0119 pochodzenie nazwy stolicy stanu Karnataka – Bangalore\/ Bengaluru. Dwunastowieczny w\u0142adyka dynastii Hoysala, Veera Ballala II zgubi\u0142 drog\u0119 pewnego razu podczas polowania, a\u017c w ko\u0144cu trafi\u0142 do ma\u0142ej le\u015bnej chatki. Staruszka, kt\u00f3ra j\u0105 zamieszkiwa\u0142a pocz\u0119stowa\u0142a monarch\u0119 straw\u0105 przyrz\u0105dzon\u0105 z bobu. Kr\u00f3l tak rozsmakowa\u0142 si\u0119 w fasolce, \u017ce powr\u00f3ciwszy do stolicy zaj\u0105\u0142 si\u0119 promocj\u0105 bobu jako elementu kuchni regionalnej. Od tamtej pory gr\u00f3d nazywano Benda-kaal-uru, co w j\u0119zyku kannada oznacza Miasto gotowanej fasoli, a z czasem nazw\u0119 ta przekszta\u0142cono w Bengaluru.<\/p>\n

Mochai<\/h4>\n

Fasolka ta jest raczej wi\u0119kszego rozmiaru, jasnozielonego koloru. Po namoczeniu (od 6 do 10 godzin) wymaga wy\u0142uskania ze sk\u00f3rek, jak to si\u0119 robi u nas z nasionami bobu. Smak \u2013 przypominaj\u0105cy mas\u0142o – jest wysoce wart wykonanej pracy.
\nCzasami jednak Mochai bywa dost\u0119pny ju\u017c \u0142uskany. Fasolka charakterystyczna dla po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Indyjskiego, stan\u00f3w \u2013 Tamil Nadu, Andhra Pradesh, Karnataka i Kerala.<\/p>\n

 <\/p>\n