Sonam Losar przypada corocznie w r\u00f3\u017cnych terminach – zazwyczaj przypada na drugi, czasami trzeci ksi\u0119\u017cyc po przesileniu zimowym – w kalendarzu Bikram Sambat. Kalendarz ten jest staro\u017cytnym tybeta\u0144sko-chi\u0144skim kalendarzem ksi\u0119\u017cycowym. Tak wi\u0119c Sonam Lhosar wypada nast\u0119pnego dnia po nowiu miesi\u0105ca Magh \u2013 w dniu zwanym Magh Sukla Pratipada.<\/p>\n

Sonam Losar obchodzony jest w farmerskich spo\u0142eczno\u015bciach chi\u0144skich a tak\u017ce w wielu innych tradycjach, w kt\u00f3rych obowi\u0105zuje kalendarz Bikram Sambat. W rzeczywisto\u015bci g\u0142\u00f3wnym regionem, gdzie \u015bwi\u0119tuje si\u0119 Sonam Losar jest Tybet, ale wiele zamieszka\u0142ych w Nepalu grup etnicznych r\u00f3wnie\u017c go \u015bwi\u0119tuje. Dla odmiany Gurungowie \u2013 kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 tybeto-burma\u0144skie korzenie \u2013 obchodz\u0105 sw\u00f3j Tamu Losar wcze\u015bniej, w grudniu.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy \u015bwi\u0119tuj\u0105 Sonam Losar, r\u00f3wnie\u017c kieruj\u0105 si\u0119 symbolik\u0105 12 zwierz\u0105t zwi\u0105zanych z poszczeg\u00f3lnymi latami, tak jak Chi\u0144czycy. Tak wi\u0119c – zgodnie z kalendarzem Bikram Sambat – 16 lutego 2018 nast\u0105pi\u0142 pierwszy dzie\u0144 roku Ziemnego Psa.<\/strong><\/p>\n

W roku 2018 Nowy Rok Tybeta\u0144ski \u015bwi\u0119towany by\u0142 16 lutego.<\/strong> Festiwal trwa 15 dni, ale \u015bwi\u0119tuje si\u0119 przede wszystkim pierwsze trzy dni Nowego Roku. Pierwszy dzie\u0144 Losar jest dniem wolnym od zaj\u0119\u0107. Trzeciego dnia festiwalu \u2013 kt\u00f3ry w 2018 nast\u0105pi\u0142 w niedziel\u0119, czyli w Nepalu dzie\u0144 powszedni \u2013 dzieci sz\u0142y ju\u017c do szko\u0142y.<\/p>\n

W j\u0119zyku Tamang festiwal okre\u015bla si\u0119 s\u0142owem „LOCHHAR” \u2013 stanowi ono po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w: „lho” oznacza rok, a „chhar” – nowe \u017cyczenia.<\/p>\n

Tamangowie zaczynaj\u0105 przygotowywa\u0107 si\u0119 do festiwalu w ostatnich dniach dwunastego miesi\u0105ca starego roku. Sprz\u0105taj\u0105 oni gospodarstwa i przystrajaj\u0105 je na powitanie nowego roku. Dom musi zosta\u0107 dok\u0142adnie wymieciony, co symbolizuje „zmiecenie z\u0142ego losu”. Drzwi i okna zdobione s\u0105 kolorowymi i b\u0142yszcz\u0105cymi ozdobami zawieraj\u0105cymi \u017cyczenia pomy\u015blno\u015bci, szcz\u0119\u015bcia i d\u0142ugiego \u017cycia. Przygotowuj\u0105 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 rakshi<\/em> \u2013 domowego napitku alkoholowego \u2013 by wsp\u00f3lnie z przyjaci\u00f3\u0142mi godnie powita\u0107 Lhosar. Rytua\u0142em noworocznym jest kupowanie nowej odzie\u017cy i ubieranie jej w pierwszym dniu festiwalu. Klasztory buddyjskie odprawiaj\u0105 w ostatnich dniach rytua\u0142y o pomy\u015blno\u015b\u0107 oraz oddalenie \u201csi\u0142 negatywnych.\u201d<\/p>\n

W gospodarstwach przygotowuje si\u0119 noworoczne dania.<\/strong> W\u015br\u00f3d Tybeta\u0144czyk\u00f3w najwa\u017cniejsz\u0105 noworoczn\u0105 potrawa jest Guthuk. Guthuk to zupa z pierogami, w kt\u00f3rych musi znale\u017a\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie 9 sk\u0142adnik\u00f3w zwi\u0105zanych z pomy\u015blno\u015bci\u0105 w nowym roku. Nale\u017c\u0105 do nich: mi\u0119so, bataty, twar\u00f3g z mleka, jaka, ry\u017c, pszenica, groch, chilli, rzodkiew oraz bardzo w Nepalu popularny makaron vermicelli.<\/p>\n

Zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d Tybeta\u0144czyk\u00f3w, jak i Tamang\u00f3w obowi\u0105zuje przygotowanie noworocznych khapsey<\/em>. Khapsey s\u0105 to sma\u017cone w g\u0142\u0119bokim oleju ciastka, kt\u00f3re ofiaruje si\u0119 buddom i opiekunom domu. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 tego typu smako\u0142yk\u00f3w jest spora i zale\u017cy od tradycji rodzinnych lub kastowych. W\u015br\u00f3d Tamang\u00f3w obowi\u0105zkowym khapsey jest \u015bwiateczna wersja sel<\/em> – popularnych przez ca\u0142y rok obwarzankowatego kszta\u0142tu p\u0105czk\u00f3w z m\u0105ki ry\u017cowej. Tybetanskie khapsey s\u0105 r\u00f3\u017cne: pocz\u0105wszy od ogromnych bhungu amchoew<\/em> kszta\u0142cie o\u015blego ucha, lukrowanych warkoczy mukdung<\/em>, chrupkich kulek bulug<\/em>, do r\u00f3\u017cnych kszta\u0142t\u00f3w ma\u0142ych ciastek zwanych kaptog<\/em>. W czasie trwania festiwalu trudno jest nie spotka\u0107 dzieci biegaj\u0105cych po ulicy ze \u015bwi\u0105tecznymi kaptog<\/em> w r\u0119ku.<\/p>\n

\u00bb Jak ulepi\u0107 tybeta\u0144skie khapsey<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu pierwszych dni Lhosar rodziny zbieraj\u0105 si\u0119, by zje\u015b\u0107 \u015bwi\u0105teczny obiad i r\u00f3\u017cne s\u0142odkie desery. Dom przyjaci\u00f3\u0142 i dalszej rodziny odwiedza si\u0119 z butelk\u0105 rakshi<\/em> w r\u0119ku przyodzian\u0105 w \u015bwi\u0105teczn\u0105 khata<\/em> \u2013 bia\u0142y lub kolorowy szal, oznaczaj\u0105cy b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i dobre \u017cyczenia. W\u015br\u00f3d Tamang\u00f3w jak i Tybetanczyk\u00f3w jada si\u0119 dania z czterech rodzaj\u00f3w mi\u0119s: bawo\u0142u, kozy, wieprzowiny i kurczaka oraz wspomniany wy\u017cej guthuk.<\/p>\n

Tamangowie s\u0105 znani ze swej muzyki.<\/strong> W czasie koncert\u00f3w, okazjonalnych imprez czy wyst\u0119p\u00f3w ulicznych zawsze u\u017cywaj\u0105 swego tradycyjnego b\u0119bna damfu. Damfu<\/em> jest ma\u0142y, okr\u0105g\u0142y, pokryty z jednej strony kozi\u0105 sk\u00f3r\u0105. Do jego konstrukcji u\u017cywa si\u0119 2 ma\u0142ych patyk\u00f3w bambusowych. Pie\u015bni Tamang\u00f3w \u2013 zwane Tamang selo<\/em> \u2013 znane s\u0105 z b\u0142yskotliwych tekst\u00f3w przekazuj\u0105cych jednocze\u015bnie g\u0142\u0119bok\u0105 \u017cyciow\u0105 filozofi\u0119.<\/p>\n

Wracaj\u0105c z naszej noworocznej wycieczki do Kopan Monastery spotkali\u015bmy imprezuj\u0105cych Nepalczyk\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Tybeta\u0144czycy wsp\u00f3lnie zgromadzeni w pi\u0119knych tybeta\u0144skich ubraniach od\u015bpiewywali pie\u015bni i ta\u0144czyli swoje tradycyjne ta\u0144ce w kr\u0119gu.<\/p>\n

Na kolejnej imprezie tego dnia spotkali\u015bmy Nepalczyk\u00f3w w mieszanym towarzystwie \u2013 Tybeta\u0144czycy, Newarowie, Tamangowie, Bahunowie, Chhetri i Sherpa bawili si\u0119 wsp\u00f3lnie ucztuj\u0105c, pokrzykuj\u0105c i ogl\u0105daj\u0105c ta\u0144cz\u0105c\u0105 na scenie dziewczyn\u0119 nieznanej mi kasty przyodzian\u0105 w czerwon\u0105, b\u0142yszcz\u0105c\u0105, d\u0142ug\u0105 sukni\u0119.<\/p>\n

Potem widzieli\u015bmy tak\u017ce zgromadzonych m\u0119\u017cczyzn strzelaj\u0105cych z \u0142uku, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili ludzie Tamu (Gurung). Jeden z nich m\u00f3wi\u0142 nam, \u017ce przyjechali do Kathmandu na tybeta\u0144ski Samu Losar ze swoich wiosek na przedg\u00f3rzach Annapurny, a zawody w strzelaniu z \u0142uku stanowi\u0105 ich coroczn\u0105 tradycj\u0119.<\/p>\n

 <\/p>\n

Subskrybuj m\u00f3j\u00a0kana\u0142 youtube \u2013 film poni\u017cej.<\/strong><\/p>\n