Sroki dominuj\u0105 w miastach, sta\u0142y si\u0119 wr\u0119cz symbolem Zielonej G\u00f3ry.<\/p>\n

„By\u0142y oczywi\u015bcie pomys\u0142y, aby usuwa\u0107 nadmiar srok. Ale je\u015bli jest odpowiednie \u015brodowisko, to nap\u0142yn\u0105 z zewn\u0105trz nowe osobniki – stara zasada z podr\u0119cznika ekologii” – m\u00f3wi\u0105 prof. Leszek Jerzak i dr Olaf Ciebiera z Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonog\u00f3rskiego, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 badaniem populacji tych ptak\u00f3w.<\/p>\n

Przez ostatnie lata Zielona G\u00f3ra szczyci\u0142a si\u0119 mianem najbardziej \u201ezasroczonego\u201d miasta w Polsce i nie tylko.<\/p>\n

– Czy to prawda, \u017ce teraz ten tytu\u0142 przypada Gorzowowi?<\/p>\n

No w\u0142a\u015bnie tego pytania si\u0119 obawiali\u015bmy. Bo w tych badaniach nie chodzi o wykazanie, gdzie jest najwi\u0119cej srok, ale jakie \u015brodowiska najbardziej lubi, oraz czy te mechanizmy ekologiczne s\u0105 powtarzalne w r\u00f3\u017cnych miastach.<\/p>\n

– Czyli – wbrew ludzkim animozjom – oba miasta s\u0105 podobne dla srok?<\/p>\n

„Badania w Gorzowie Wielkopolskim upewni\u0142y nas, \u017ce tak”\u00a0 – odpowiada Leszek Jerzak. – „Potwierdzaj\u0105 to wyniki bada\u0144 prowadzonych w Zielonej G\u00f3rze. Po prostu sroka jest dobrym bioindykatorem \u015brodowiska. M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie, tam, gdzie jest jej du\u017co w mie\u015bcie, tam jest bardziej uproszczony ekosystem. Nasze badania wskazuj\u0105, \u017ce \u015brednie zag\u0119szczenie sroki w tym mie\u015bcie utrzymuje si\u0119 na poziomie 5,5 par na kilometr kwadratowy i w por\u00f3wnaniu z innymi miastami wygl\u0105da podobnie: Lublin to \u015brednio 4,3 par, Szczecin 8,7 par, Siedlce 2,1, a w Zielonej G\u00f3rze w niekt\u00f3rych miejscach nawet ponad 30.”<\/p>\n

– Ludzie uciekaj\u0105 na przedmie\u015bcia. A sroki?<\/p>\n

„Stawiaj\u0105 na centra miast” – twierdzi Olaf Ciebiera. – „W Gorzowie, w \u015bcis\u0142ym centrum, naliczyli\u015bmy nawet 22 pary na kilometr, a znacznie mniej na przedmie\u015bciach i w krajobrazie rolniczym miasta. Co ciekawe, sroki coraz ch\u0119tniej wybieraj\u0105 drzewa zimozielone np. \u015bwierki i tuje do zak\u0142adania gniazd. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z lepszym zamaskowaniem gniazda przed drapie\u017cnikami, w takich gniazdach sukces l\u0119gowy jest po prostu pewniejszy. Te proste badania s\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105, w jakich dzielnicach trzeba poprawi\u0107 ziele\u0144, aby zwi\u0119kszy\u0107 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107.”<\/p>\n

„Zasada jest jasna: uproszczony ekosystem” – kontynuuje Leszek Jerzak. – „Wygrywa tylko kilka gatunk\u00f3w, kt\u00f3re gwa\u0142townie zwi\u0119kszaj\u0105 swoj\u0105 liczebno\u015b\u0107. Z czasem mog\u0105 si\u0119 stawa\u0107 przez to uci\u0105\u017cliwe dla nas, jak i dla innych organizm\u00f3w. Trzeba wspiera\u0107 zwi\u0119kszanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej. Wtedy w mie\u015bcie jest wi\u0119cej gatunk\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 kontroluj\u0105 nawzajem. Najlepiej robi\u0107 to planowo w ramach systemu przyrodniczego dla danego terenu.”<\/p>\n

– Co decyduje o tym, \u017ce sroki wybieraj\u0105 siedlisko, dlaczego coraz lepiej czuj\u0105 si\u0119 w miastach?<\/p>\n

„Tak naprawd\u0119 to my im przygotowali\u015bmy dobre miejsca do \u017cycia” – m\u00f3wi Leszek Jerzak. – „Sroka potrzebuje wysokiego drzewa pod budow\u0119 gniazda. Uwielbia szuka\u0107 pokarmu na strzy\u017conych trawnikach. Oraz najlepiej, jak nie ma drapie\u017cnik\u00f3w w okolicy. Do tego dochodzi \u0142atwy pokarm ze \u015bmietnik\u00f3w. I my im to przygotowali\u015bmy. Szpalery drzew wzd\u0142u\u017c ulic, kosimy trawniki. Miasta boi si\u0119 wiele drapie\u017cnik\u00f3w.”<\/p>\n

„R\u00f3wnie\u017c i ludzie w mie\u015bcie nie zwracaj\u0105 uwagi na ptaki, s\u0105 zabiegani. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce w krajobrazie rolniczym nie podejdziemy blisko do sroki. Zrywa si\u0119 do lotu ju\u017c na odleg\u0142o\u015b\u0107 200-300 m na nasz widok. A w mie\u015bcie w parku b\u0119dzie nam chodzi\u0107 przy \u0142awce ko\u0142o n\u00f3g szukaj\u0105c pokarmu, albo czekaj\u0105c na rzucenie czego\u015b do jedzenia.”<\/p>\n

– Czyli sroki staj\u0105 si\u0119 obecnie prawdziwymi mieszczuchami?<\/p>\n

„Dok\u0142adnie, w miastach sroki \u017cyj\u0105 w zag\u0119szczeniach kilkadziesi\u0105t razy wy\u017cszych ni\u017c w tradycyjnym krajobrazie rolniczym” – potwierdza Olaf Ciebiera. – „Oczywi\u015bcie, nie ma konieczno\u015bci regulowania liczebno\u015bci sroki, bo to nic nie da. By\u0142y oczywi\u015bcie pomys\u0142y, aby usuwa\u0107 nadmiar srok. Ale je\u015bli jest odpowiednie \u015brodowisko, to nap\u0142yn\u0105 z zewn\u0105trz nowe osobniki – stara zasada z podr\u0119cznika ekologii. I tu jest szansa chocia\u017cby w Zielonej G\u00f3rze, \u017ce je\u015bli uda si\u0119 uruchomi\u0107 budow\u0119 systemu przyrodniczego w mie\u015bcie, to zwi\u0119kszy to bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i ureguluje skrajne zag\u0119szczenia niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w. W\u0142a\u015bnie na Uniwersytecie Zielonog\u00f3rskim my\u015blimy ju\u017c nad tym problemem.”<\/p>\n

– Sk\u0105d ta mi\u0142o\u015b\u0107, pasja do badania srok? Co nadzwyczajnego jest w tych ptakach?<\/p>\n

„Tak naprawd\u0119 to si\u0119 zacz\u0119\u0142o ju\u017c dawno temu, kiedy sroki zwr\u00f3ci\u0142y na siebie uwag\u0119 poprzez szybkie zasiedlanie miast” – wspomina Leszek Jerzak. – „Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce tereny zurbanizowane s\u0105 niech\u0119tnie zamieszkiwane przez zwierz\u0119ta. A tu nagle pojawi\u0142 si\u0119 gatunek, kt\u00f3ry ch\u0119tnie tu zamieszka\u0142. I teraz pojawi\u0142y si\u0119 pytania – jak to mo\u017cliwe, jak on to zrobi\u0142. I to jest takie troch\u0119 przewrotne, bo wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce przyrod\u0119 to mo\u017cna obserwowa\u0107 gdzie\u015b w dzikich g\u00f3rach, d\u017cungli. A okazuje si\u0119, \u017ce uniwersalne prawa ekologii mo\u017cna poznawa\u0107 i opisywa\u0107 na swoim podw\u00f3rku. Potem okaza\u0142o si\u0119, jaki to inteligentny ptak.”<\/p>\n

– Czy to prawda, \u017ce w \u015bwiecie zwierz\u0105t tylko s\u0142onie i sroki rozpoznaj\u0105 siebie w odbiciu w lustrze?<\/p>\n

„Tak wykazuj\u0105 eksperymenty. Sroki to bardzo inteligentne ptaki i nieraz nas zaskakiwa\u0142y w terenie” – opowiada Olaf Ciebiera. – „Pilnuj\u0105 ca\u0142y rok swojego terytorium, ale w zimie \u015bpi\u0105 razem w stadach na noclegowiskach, bo jest bezpieczniej. Potem wracaj\u0105 na terytorium. Takie noclegowisko jest np. w Zielonej G\u00f3rze w parku Tysi\u0105clecia. Maj\u0105 mocno rozbudowany przekaz swoich do\u015bwiadcze\u0144 na drodze kulturowej. Zazwyczaj m\u0142oda sroka bierze za partnera starszego i do\u015bwiadczonego osobnika. Uczy si\u0119 od niego jak np. zbudowa\u0107 dach na gnie\u017adzie, aby chroni\u0142 przed wronami. Albo gdzie znale\u017a\u0107 \u0142atwo pokarm czy jak unika\u0107 niebezpiecze\u0144stw.”<\/p>\n

– Mimo elegancji sroki nie s\u0105 lubiane…<\/p>\n

„Sroki s\u0105 terytorialne. Zajmuj\u0105 \u015brednio ok. od 3 do 7 ha ziemi. Na swoim terytorium zachowuj\u0105 si\u0119 pewnie. Przeganiaj\u0105 koty, bo maj\u0105 z nimi stare porachunki. Koty poluj\u0105 na m\u0142ode sroki, a tak\u017ce zdarza si\u0119, \u017ce wspinaj\u0105 si\u0119 do sroczych gniazd. G\u0142\u00f3wny pokarm srok to bezkr\u0119gowce i nasiona. Poniewa\u017c s\u0105 wszystko\u017cerne, to je\u015bli trafi\u0105 na jakie\u015b gniazdo, nie pogardz\u0105 jajem czy pisklakiem, ale to rzadko. Jest to jednak widoczne, bo ptaki od razu podnosz\u0105 ha\u0142as i to zwraca uwag\u0119. Jednak szczeg\u00f3\u0142owe badania nad drapie\u017cnictwem sroki wykaza\u0142y, \u017ce jest on nieistotny. Woli \u0142atwiejszy pokarm w \u015bmietnikach.”<\/p>\n

– A co z tymi b\u0142yskotkami i mn\u00f3stwem opowie\u015bci o ich zbierackiej pasji?<\/p>\n

„Co\u015b w tym jest” – stwierdza Leszek Jerzak. – „Sroka nale\u017cy do grupy ptak\u00f3w o wysokiej inteligencji. Interesuje si\u0119 wszystkim, co zwraca uwag\u0119. Jeden ze specjalnych eksperyment\u00f3w polega\u0142 na tym, \u017ce na bia\u0142ym tle po\u0142o\u017cono bia\u0142e i czarne kamyczki. Zawsze zainteresowa\u0142a si\u0119 czarnymi. I odwrotnie – na czarnym tle zainteresuje j\u0105 bia\u0142y kamyk. Prawdopodobnie identycznie jest z legend\u0105 o porywaniu pier\u015bcionk\u00f3w i innych b\u0142yskotek. Je\u015bli kto\u015b po\u0142o\u017cy\u0142 co\u015b takiego na parapecie i b\u0142yszcz\u0105c zwr\u00f3ci\u0142o to uwag\u0119 sroki, to po prostu zainteresuje si\u0119 nim i porwie. Pytano nas ju\u017c naprawd\u0119 bardzo wiele razy, czy dorobili\u015bmy si\u0119 na badaniach sroki” – \u015bmieje si\u0119 profesor – „Ale w gniazdach nie by\u0142o z\u0142ota. Raczej kawa\u0142ki drutu, \u015bwiec\u0105ca folia… A mo\u017ce ludzie stali si\u0119 ostro\u017cniejsi?”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sroki dominuj\u0105 w miastach, sta\u0142y si\u0119 wr\u0119cz symbolem Zielonej G\u00f3ry. „By\u0142y oczywi\u015bcie pomys\u0142y, aby usuwa\u0107 nadmiar srok. Ale je\u015bli jest odpowiednie \u015brodowisko, to nap\u0142yn\u0105 z zewn\u0105trz nowe osobniki – stara zasada z podr\u0119cznika ekologii” – m\u00f3wi\u0105 prof. Leszek Jerzak i dr Olaf Ciebiera z Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonog\u00f3rskiego, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 badaniem populacji tych…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[1267],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993"}],"collection":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8993"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9215,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993\/revisions\/9215"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}