Mahashivaratri: noc wielkiej przemiany

Czternasta noc każdego miesiąca księżycowego, dzień przed nowiem księżyca, nazywana jest Shivratri. W tym dniu następuje naturalny wzrost w systemie energetycznym człowieka.

Shivratri, które przypada na miesiąc Magha lub Phalgun według kalendarza indyjskiego – na przełomie lutego i marca – nazywa się Mahashiwratri, ponieważ to właśnie w tym dniu odczuwa się wpływ natury podnoszący energię w systemie.

Cały system Jogi i proces duchowy jako taki mają na celu wzmocnienie człowieka, w celu wyprowadzenia go z ograniczeń — do stanu nieograniczoności. Aby takie wzmocnienie mogło nastąpić, najbardziej podstawowym procesem jest aktywacja, czyli ruch energii w górę.

Dlatego Shivratri ma znaczenie dla wszystkich ludzi, którzy starają się stać lepszą wersją siebie, a Mahashivratri ma szczególne znaczenie.

»  Kalendarz hinduski Bikram Sambat

Mahashivratri wypada pod koniec zimy oraz tuż przed nadejściem lata. Dla hindusów oznacza ono szansę na przezwyciężenie ciemności i ignorancji w swoim życiu. W 2026 roku data ta wypadła na dzień 15 lutego, dokładnie zaś na noc z 15 na 16 lutego.

W stanie Tamil Nadu dzień jest obchodzony w świątyni Annamalai na szczycie wzgórza Arunachalam, w świętym mieście Thiruvannamalai. Wyznawcy Shivy biorą udział w praktyce Girivalam, 14-kilometrowej pielgrzymce boso dookoła wzgórza, na którym stoi świątynia.

Girivalam jest uważana za prostą i skuteczną formę jogi. Okrążenie rozpoczyna się od świątyni na szczycie, obejmuje powolny spacer w rytmie medytacji, ciszy lub intonowania bhajanów oraz rytuały w przydrożnych świątyniach. Na obwodzie wzgórza znajduje się Ashta Lingam – 8 małych świątyń-lingamów, z których każda wiąże się z którymś z 12 znaków księżyca.

Kult Shivy w Tamil Nadu jest niezwykle interesujący i – jak to w hinduizmie – wiąże się z nim wiele legend.

Według jednej z nich – legendy związanej z górą Arunachalam –  pewnego razu doszło do sporu pomiędzy Brahmą-stwórcą świata, a Wisznu-opiekunem o to, który z nich dzierży zwierzchnictwo. Wierzy się więc, że Shiva zamanifestował się jako kolumna światła, by rozstrzygnąć ten spór, a następnie jako forma Arunachalam. Ale Brahma i Wisznu – będąc tylko dumnymi bogami – zapomnieli o swoich najwyższych świętych obowiązkach i nadal rywalizowali ze sobą.

Aby rozwiązać ten problem Shiva wstał, mówiąc że ten, kto widzi swoją głowę i stopy, jest najwyższy wśród was. Zarówno Brahma jak i Wisznu – bez względu na to, jak bardzo się starali – ponieśli porażkę.

To tylko bogowie, nie są więc bez skazy…

»  Więcej legend związanych z Shivą

Tego dnia w całym kraju statua Shivalingam – obecny niemal w każdej sziwaickiej świątyni podłużnie rzeźbiony kamień symbolizujący penis umieszczony na na podstawie symbolizującej waginę – oblewana jest mlekiem i obsypywana kwiatami. Kobiety wznoszą modlitwy o dobro swoich dzieci i mężów.

Maha Shivaratri jest uważany za szczególnie pomyślny dzień dla kobiet. W Bengalu Zachodnim niezamężne kobiety podczas festiwalu podróżują do świętego miejsca Tarakeswar by ofiarować modlitwy poświęcone poszukiwaniu idealnego męża.

»  51 świętych miejsc kultu Shakti

Wczesnym rankiem wyznawcy kąpią się w Gangesie lub innym pobliskim zbiorniku wodnym uważanym za święty. Przestrzegany jest rytuał oczyszczający z oddawaniem czci Słońcu, Shivie i Wisznu. Po kąpieli wyznawcy ubierają czyste ubrania i niosą garnki z wodą do świątyni, aby wylać wodę na Shivalingam.

Dla ascetów jest to dzień, w którym Shiva zjednoczył się z górą Kailash, stając się Akhaleshwarą. Po tysiącach lat medytacji stał się nieruchomy jak góra i stał się jej częścią, jednocząc i zachowując całą swoją wiedzę w Kailash. Dlatego asceci postrzegają Mahashivratri jako dzień bezruchu.

Festiwal Mahashivratri jest kluczowym wydarzeniem dla osób podążających ścieżką duchową, ale także dla tych, którzy budują karierę i żyją życiem rodzinnym. W hinduskich rodzinach Mahashivaratri świętuje się jako rocznicę ślubu Shivy. Ambitni ludzie postrzegają go jako dzień, w którym Shiva pokonał wszystkich swoich wrogów.

Ale w tradycji jogicznej nie uważamy Shivy za boga, jest on uważany za pierwszego nauczyciela, czyli Adi Guru. Wiąże się to z historią mistrzów, którzy położyli podwaliny pod naukę jogi.

Słowo «Shiva» oznacza «to, czym nie jest».

Jeśli możesz przebywać w stanie, w którym nie jesteś sobą samym i pozwalasz jednocześnie na obecność uniwersalnej świadomości, wtedy jest okazja, aby odkryć nową wizję życia i spojrzeć na nią z całkowitą jasnością.

»  Adiyogi: poszerzona teoria ewolucji

Wykorzystując naturalny zastrzyk energii, który ma miejsce podczas nocnego festiwalu Mahashivratri, dostarczając odpowiednie mantry i wykonując pewne praktyki medytacyjne, możemy zbliżyć się o krok do boskości. Wzrost energii następuje nawet u tych ludzi, którzy nie wykonują żadnej praktyki duchowej. Ale szczególnie dla tych, którzy trzymają się jakiejś jogicznej sadhany, utrzymanie ciała w pozycji pionowej — lub, innymi słowy, nie spanie tej nocy — jest bardzo ważne.

Niezależnie od tradycji, wyznania i legend, znaczenie tego dnia polega na tym, że w ludzkim ciele następuje ruch energii w górę. Biolodzy zauważają, że jednym z najważniejszych kroków w ewolucyjnym rozwoju zwierząt było przejście od poziomego do pionowego kręgosłupa. Dopiero po tym wydarzeniu człowieczy intelekt rozkwitł.

Dlatego tę noc staramy się spędzić w stanie czuwania i świadomości, z pionowo wyprostowanym kręgosłupem, abyśmy bez względu na to, jaką sadhanę wykonamy, mogli poczuć wsparcie ze strony samej natury.

Cała ewolucja człowieka – jest w rzeczywistości ruchem energii w górę. Każda praktyka, każda sadhana, którą wykonuje duchowy sadhaka, polega jedynie na podnoszeniu jego energii.