Dnia 1 czerwca 2001 roku kr\u00f3l Nepalu, Birendra Shah zosta\u0142 zamordowany wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 podczas kolacji w pa\u0142acowej jadalni.<\/p>\n

DEEPENDRA BIR BIKRAM SHAH DEV<\/h5>\n

Syn jego, Deependra – ksi\u0105\u017c\u0119 koronny kr\u00f3lewskiej rodziny Nepalu – niezadowolony z faktu, \u017ce rodzice nie zaakceptowali jego wybranki dokona\u0142 zamachu na cz\u0142onk\u00f3w swojej rodziny. Podczas spotkania rodzinnego pod wp\u0142ywem whisky i narkotyk\u00f3w wystrzela\u0142 krewnych z karabinu maszynowego: swojego ojca kr\u00f3la Birendr\u0119, swoj\u0105 matk\u0119 kr\u00f3low\u0105 Ayshwari\u0119 i siedmiu innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny kr\u00f3lewskiej, a nast\u0119pnie targn\u0105\u0142 si\u0119 na w\u0142asne \u017cycie.<\/p>\n

Samob\u00f3jstwo Deependry \u2013 a mo\u017ce zamach \u2013 nie powiod\u0142o si\u0119. Ksi\u0105\u017c\u0119 zasiad\u0142 na tronie po \u015bmierci kr\u00f3la, jednak zaledwie trzy dni p\u00f3\u017aniej znaleziono w pa\u0142acu jego cia\u0142o i stwierdzono, \u017ce zgon nast\u0105pi\u0142 kilka dni wcze\u015bniej. Wtedy na tronie zasiad\u0142 Gyanendra \u2013 m\u0142odszy brat zamordowanego kr\u00f3la Birendry.<\/p>\n

Wielu twierdzi\u0142o, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 koronny by\u0142 niewinny, a masakra by\u0142a spiskiem maj\u0105cym na celu umieszczenie na tronie Gyanendr\u0119, kt\u00f3ry jako jedyny nie uczestniczy\u0142 w kolacji, co uwa\u017cano za dow\u00f3d jego udzia\u0142u w spisku. Kilka dni po wydarzeniu aresztowano redaktora i dw\u00f3ch dziennikarzy Kantipur, jednego z najwi\u0119kszych dziennik\u00f3w Nepalu, kt\u00f3rzy odpowiadali za publikacj\u0119 wezwania do broni przyw\u00f3dcy nepalskiej partii maoist\u00f3w.<\/p>\n

BIRENDRA BIR BIKRAM SHAH DEV<\/h5>\n

Birendra sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 przez 30 lat: od 1972 roku do czerwca 2001. By\u0142 jednym z ostatnich absolutnych w\u0142adc\u00f3w na \u015bwiecie \u2013 jego s\u0142owo by\u0142o prawem. I chocia\u017c wcze\u015bniejsza rewolucja \u2013 z 1990 roku \u2013 uczyni\u0142a go monarch\u0105 konstytucyjnym, nie by\u0142 on jedynie figurantem. On i jego rodzina byli kluczowymi elementami \u017cycia spo\u0142ecznego, politycznego i religijnego Nepalu. Birendra lubi\u0142 prowadzi\u0107 i\u015bcie kr\u00f3lewskie \u017cycie.<\/p>\n

Wielu Nepalczyk\u00f3w skar\u017cy\u0142o si\u0119, \u017ce myli pok\u00f3j z bierno\u015bci\u0105. Nie ma jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zjednoczy\u0142 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 populacj\u0119 pod parasolem tradycji. Prawie 100 grup etnicznych koegzystuje obecnie w Nepalu bez krwawej rywalizacji.<\/p>\n

Kr\u00f3l Birendra by\u0142 znany i popularny \u2013 niemal ka\u017cdy Nepalczyk widzia\u0142 go w ojcowskim \u015bwietle. Do dzi\u015b w wielu nepalskich domach wisi portret starego kr\u00f3la lub rodziny kr\u00f3lewskiej z czas\u00f3w jego rz\u0105d\u00f3w.\u00a0 Wizj\u0105 Birendry by\u0142o, by \u015bwiat postrzega\u0142 Nepal jako oaz\u0119 pokoju.<\/p>\n

GYANENDRA BIR BIKRAM SHAH DEV<\/h5>\n

Gyanendra \u2013 drugi syn kr\u00f3la Mahendry Bir Bikram Shah Dev \u2013 nie cieszy\u0142 si\u0119 tego rodzaju sympati\u0105 ze strony narodu. To sprytny i pot\u0119\u017cny biznesmen kt\u00f3rego swego czasu brukowce wi\u0105za\u0142y z handlem narkotykami. Jego syn Paras nie cieszy si\u0119 dobra s\u0142aw\u0105 \u2013 uwa\u017ca si\u0119, \u017ce wsp\u00f3lnie z ksi\u0119ciem koronnym Dipendr\u0105 lubili bawi\u0107 si\u0119 narkotykami w wieku nastoletnim. Twierdzi si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ta sk\u0142onno\u015b\u0107 kr\u00f3lewskiej m\u0142odzie\u017cy ku nap\u0142ywaj\u0105cym z Zachodu trendom doprowadzi\u0142a kr\u00f3lewsk\u0105 dynasti\u0119 do tragedii.<\/p>\n

W 1950 roku, jako dziecko Gyanendra zosta\u0142 po raz pierwszy og\u0142oszony kr\u00f3lem. Podczas politycznego spisku sporz\u0105dzonego przez upadaj\u0105ca dynasti\u0119 Rana przeciwko dynastii Shah jego ojciec, kr\u00f3l Mahendra, jego dziadek kr\u00f3l Tribhuvan wraz z innymi cz\u0142onkami kr\u00f3lewskiej rodziny zostali zes\u0142ani do Indii. W Kathmandu zosta\u0142 tylko najm\u0142odszy Gyanendra ze swoj\u0105 niani\u0105, kt\u00f3rego koronowano na kr\u00f3la i przez kilka miesi\u0119cy rz\u0105dy by\u0142y rzekomo w r\u0119kach ma\u0142ego ch\u0142opca. W styczniu 1951 roku kr\u00f3l Tribhuvan powr\u00f3ci\u0142 do Nepalu i przej\u0105\u0142 tron.<\/p>\n

Rz\u0105dy Gyanandry by\u0142y kr\u00f3tkie, ale traumatyczne. W ci\u0105gu sze\u015bciu lat sprawowania w\u0142adzy przeszed\u0142 on od niekwestionowanego absolutnego przyw\u00f3dcy kraju do zha\u0144bionego monarchy oskar\u017conego o mordowanie swojego narodu. Odziedziczy\u0142 kraj ogarni\u0119ty maiostowsk\u0105 rebeli\u0105. Gdy kr\u00f3l Gyanendra przej\u0105\u0142 tron maoi\u015bci zintensyfikowali kampani\u0119 przemocy, co okaza\u0142o si\u0119 chrztem ognia dla nowego w\u0142adcy.<\/p>\n

UPADEK DYNASTII SHAH\u00d3W<\/h5>\n

W sierpniu 2001 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rozmowy pokojowe rz\u0105du z maoistami. Upad\u0142y kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej w wyniku ataku maoist\u00f3w na punkty kontrolne policji w wielu regionach kraju. W efekcie 26 listopada premier Nepalu Sher Bahadur Deuba og\u0142osi\u0142 w ca\u0142ym kraju stan wyj\u0105tkowy i skierowa\u0142 przeciwko maoistom si\u0142y wojskowe. Wtedy to Stany Zjednoczone uzna\u0142y partie maoist\u00f3w za organizacje terrorystyczn\u0105 i zadeklarowa\u0142y wsparcie si\u0142om kr\u00f3la.<\/p>\n

22 maja 2002 roku kr\u00f3l odpowiedzia\u0142 na ataki maoist\u00f3w \u2013 za sugesti\u0105 Premiera Deuba \u2013 odwo\u0142aniem rz\u0105du nepalskiego: Parlament zostaje rozwi\u0105zany i kr\u00f3l zarz\u0105dza nowe wybory. Przyczyn\u0105 rozwi\u0105zania jest sprzeciw wobec stanu wyj\u0105tkowego.<\/p>\n

4 pa\u017adziernika 2002 kr\u00f3l Gyanendra odwo\u0142uje Premiera Deuba i Rad\u0119 Ministr\u00f3w, przejmuje w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 i anuluje wybory do Izby Reprezentant\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y odby\u0107 si\u0119 11 listopada. Na stanowisko premiera mianuje Lokendra Bahadur Chand.<\/p>\n

W kwietniu 2004 roku rozpoczynaj\u0105 si\u0119 masowe wiece maoist\u00f3w zwane antymonarchistycznymi i prodemokratycznymi. Deuba zostaje ponownie premierem, by \u2013 w zwi\u0105zku z nieradzeniem sobie z rebeliantami \u2013 ponownie by\u0107 odwo\u0142anym 1 lutego 2005.<\/p>\n

Wtedy to Gyanendra w pe\u0142ni przejmuje kontrol\u0119 i blokuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 prasy, telewizji i internetu. Ostateczn\u0105 przyczyn\u0105 mia\u0142 by\u0107 fakt, \u017ce kolejni urz\u0119dnicy nie wykonali wystarczaj\u0105co efektywnych dzia\u0142a\u0144, by zako\u0144czy\u0107 bunt maoist\u00f3w. Bliscy doradcy sugerowali mu, by zaj\u0105\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio kryzysem. Rozpoczynaj\u0105 si\u0119 masowe aresztowania ludno\u015bci cywilnej. By\u0142 to kolejny krok, kt\u00f3ry mia\u0142 przyspieszy\u0107 koniec 240-letniej dynastii Shah.<\/p>\n

Od czasu zniesienia przez Nepal absolutnej monarchii i wybrania jej pierwszego premiera w 1991 roku by\u0142o to pierwsze ca\u0142kowite przej\u0119cie w\u0142adzy ze strony dynastii. Wcze\u015bniej Gyanendra konsekwentnie wzbrania\u0142 si\u0119 przed w\u0142adz\u0105 absolutn\u0105 i deklarowa\u0142 sympatie ku demokracji.<\/p>\n

Nepal ponownie znalaz\u0142 si\u0119 na pierwszych stronach \u015bwiatowej prasy a wiele kraj\u00f3w skrytykowa\u0142o dzia\u0142ania Gyanendry. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Indie wstrzyma\u0142y dostawy dla Armii Kr\u00f3lewskiej Nepalu, a wiele innych kraj\u00f3w zawiesi\u0142o wcze\u015bniejsze zobowi\u0105zania pomocy. Zewsz\u0105d nalegano, by kr\u00f3l pogodzi\u0142 si\u0119 z partiami politycznymi by rozwi\u0105za\u0107 pog\u0142\u0119biaj\u0105cy si\u0119 kryzys w Nepalu.<\/p>\n

Tygodnie demonstracji setek tysi\u0119cy ludzi organizowanych przez maoistowsk\u0105 parti\u0119 w kwietniu 2006 roku doprowadzi\u0142y ostatecznie do ko\u0144ca w\u0142adzy pa\u0142acu. Podj\u0119te zostaj\u0105 kolejne rozmowy pokojowe, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 si\u0119 \u2013 21 listopada 2006 roku \u2013 podpisaniem kompleksowej umowy pokojowej mi\u0119dzy premierem Koirala a przyw\u00f3dc\u0105 maoist\u00f3w Prachand\u0105. Porozumienie pozwala maoistom bra\u0107 udzia\u0142 w wyborach, ale pozostaj\u0105 oni pod obserwacj\u0105 ONZ.<\/p>\n

Nowy rz\u0105d kierowany przez maoist\u00f3w og\u0142osi\u0142, \u017ce pa\u0142ac oraz inne dobra kr\u00f3lewskie zostanie znacjonalizowany. Dokonane to zosta\u0142o 23 sierpnia 2007 roku. Nacjonalizacja nie obj\u0119\u0142a d\u00f3br b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 kr\u00f3la przed zaj\u0119ciem tronu. Gyanendra zosta\u0142 zdyskwalifikowany jako szef armii i straci\u0142 niemal ca\u0142y sw\u00f3j personel. Ponadto wizerunek w\u0142adcy usuni\u0119to z waluty krajowej, a jego usposa\u017cenie zosta\u0142o drastycznie zredukowane. Og\u0142oszono, \u017ce by\u0142y kr\u00f3l nie zostanie wygnany i mo\u017ce mieszka\u0107 w Nepalu jako zwyk\u0142y obywatel podatkowy.<\/p>\n

W maju 2008 roku kraj zosta\u0142 og\u0142oszony republik\u0105 przez maoistowskie zgromadzenie konstytucyjne, a kilka dni p\u00f3\u017aniej kr\u00f3l podpisa\u0142 przekazanie w\u0142adzy.<\/p>\n

Gyanendra opu\u015bci\u0142 Pa\u0142ac Narayanhiti w Katmandu 11 czerwca 2008 roku. Pa\u0142ac zamieniono w w muzeum, wysadzana diamentami i rubinem korona Gyenendry oraz ber\u0142o kr\u00f3lewskie wraz z pozosta\u0142ymi klejnotami koronnymi i maj\u0105tkiem kr\u00f3lewskim sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 rz\u0105dow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dnia 1 czerwca 2001 roku kr\u00f3l Nepalu, Birendra Shah zosta\u0142 zamordowany wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 podczas kolacji w pa\u0142acowej jadalni. DEEPENDRA BIR BIKRAM SHAH DEV Syn jego, Deependra – ksi\u0105\u017c\u0119 koronny kr\u00f3lewskiej rodziny Nepalu – niezadowolony z faktu, \u017ce rodzice nie zaakceptowali jego wybranki dokona\u0142 zamachu na cz\u0142onk\u00f3w swojej rodziny. Podczas spotkania rodzinnego pod wp\u0142ywem…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[1267],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13065"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13065"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13069,"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13065\/revisions\/13069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lifeofus.net\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}