Sanskryt żyje

W stanie Karnataka, Indie południowe leży wieś Mattur, gdzie językiem stosowanym do konwersacji jest sanskryt.

Według spisu powszechnego z 2011 roku w wiosce mieszka 1454 mężczyzn i 1410 kobiet, w 537 rodzinach i każda z tych osób na porządku dziennym rozmawia posługując się sanskrytem.

Początki Mattur

Mieszkańcy rolniczej wioski Mattur to Sankethis, starożytna społeczność braminów która wyemigrowała z Kerali około 600 lat temu. Tradycyjnie posługują się oni rzadkim dialektem zwanym sankethi, który jest mieszanką sanskrytu, tamilskiego, kannada i fragmentów telugu. Dialekt sanketi nie ma pisma pisanego i jest czytany w skrypcie dewanagari.

Sankethis zajmują się głównie uprawą orzechów areka i ryżu. Około 40 lat temu, w 1981 roku, Sanskrita Bharati, organizacja powołana do promowania sanskrytu, zorganizowała 10-dniowe warsztaty w Mattur. Prócz mieszkańców udział w warsztatach wzięli sąsiedzi z pobliskich wiosek, w tym jasnowidz Pejawar Mutt z sąsiedniej miejscowości Udupi. Kiedy widzący był świadkiem entuzjazmu mieszkańców wioski Mattur w celu zachowania sanskrytu, natychmiast zaproponował ideę sanskryckiej wioski, którą miejscowi zaakceptowali z radością.

Po drugiej stronie rzeki Tunga leży bliźniacza wioska Hosahalli, której mieszkańcy również żyją i oddychają sanskrytem.

Sanskrycka szkoła

Wieś Mattur zbudowana jest na planie kwadratu, jak typowe agraharam, z świątynią pośrodku i wioskową szkołą pathshala. Wedy są intonowane w pathshali w tradycyjny sposób.

W tej wiosce, jak tylko dziecko kończy 10 lat, zaczyna studiować księgi Wed. W porównaniu do innych miejscowości, uczniowie z Mattur są zawsze chwaleni za dobre oceny w nauce. Według nauczycieli nauka sanskrytu pomaga uczniom rozwijać również umiejętności matematyczne i logiczne. Wielu młodych wyjechało za granicę, aby studiować inżynierię lub medycynę, a wioska może się pochwalić przynajmniej jednym inżynierem oprogramowania w każdej rodzinie.

Mattur wyprodukował ponad 30 profesorów sanskrytu, którzy wykładają na uniwersytetach w Kuvempu, Bengaluru, Mysore i Mangalore. Mattur to także rodzinna wioska kilku wybitnych osobistości, w tym Mathoora Krishnamurthy’ego z Bharatiya Vidya Bhavan w Bangalore, skrzypka Venkatarama i przedstawiciela gamaka H.R. Keshavamurthy’ego.

Mattur i sąsiednia wioska Hosahalli starają się wspierać starożytną sztukę Gamaki, która jest szczególną formą śpiewu i opowiadania historii w Karnatace.

Uczniowie pathshali zajmują się również przepisywaniem sanskryckich tekstów z liści palmowych i rozbudowywaniem cyfrowych zasobów w tym języku, aby udostępnić go zwykłemu człowiekowi w formie publikacji. Z biegiem lat, wielu studentów z zagranicy również przeszło szybkie kursy w pathshala.

Życie w sanskrycie

Wszyscy w Mattur, od sprzedawcy warzyw po kapłana rozumie sanskryt i większość biegle posługuje się językiem.

Nie jest niczym niezwykłym widok grupy starszych recytujących hymny wedyjskie nad brzegiem rzeki, podczas gdy w całych Indiach ten starożytny język nie jest dostępny ogółowi. Nawet bramińscy kapłani w innych regionach nie zawsze rozumieją sanskryckie teksty.

Młodzi ludzie obnoszący się ze swoimi telefonami komórkowymi również rozmawiają w tym starożytnym języku. Nawet małe dzieci grające w krykieta lub taplające się w błocie mówią płynnie w sanskrycie.

Ciekawy widok przedstawia sanskryckie graffiti na ścianach domów w Mattur. Hasła wymalowane na ścianach to starożytne cytaty, takie jak Maarge swachchataya virajate, grame sujanaha virajante – „Czystość jest tak samo ważna dla drogi, jak dobrzy ludzie dla wioski”. Niektóre rodziny mają również dumnie napisane na drzwiach napis „Możesz mówić w sanskrycie w tym domu”.

Sanskryt uważa się za język wieczny, język bogów. Wczesną formą sanskrytu był Vedic Sanskrit, który pojawił się około 15 tysięcy lat pne. – w okresie, kiedy wiedza była przekazywana ustnie z pokolenia na pokolenie. Współcześnie sanskryt stanowi dumę i spoiwo kultury tego kraju.