Laureaci Nobla przeciwko załamaniu systemu
Trzech ekonomistów, laureatów tegorocznej Nagrody Nobla za wkład w analizę sektora finansowego, pracowało nad związkiem kryzysów finansowych z zarządzaniem sektorem bankowym.
„Królewska Szwedzka Akademia Nauk postanowiła przyznać nagrodę Sveriges Riksbank w dziedzinie nauk ekonomicznych w 2022 r. na pamiątkę Alfreda Nobla Benowi S. Bernanke, Douglasowi W. Diamondowi i Philipowi H. Dybvigowi za badania nad bankami i kryzysami finansowymi” – głosi oficjalny komunikat.
Wszyscy trzej są po siedemdziesiątce, a ich badania sięgają początku lat dziewięćdziesiątych.
Ich badania przynoszą korzyści nie tylko krajom rozwiniętym, ale wskazówki można uzyskać z ich pracy w określaniu polityki zarządzania sektorem bankowym krajów mniej rozwiniętych.
Wcześniej dwóch ekonomistów w 1997 r. i trzech ekonomistów w 2013 r. otrzymało wspólnie Nobla za analizę sektora finansowego. Ale wszystkie ich badania były związane z dynamiką oraz wzlotami i upadkami rynku akcji.
Uważa się, że wszystkie te analizy są mało przydatne w zapobieganiu lub przewidywaniu krachów giełdowych, ponieważ wzorców handlowych na giełdzie nie da się wytłumaczyć jedynie racjonalnym zachowaniem gospodarki.
Dlatego obecnie badany jest nowy rodzaj ekonomii zwany „neuroekonomią”.
Jednak prace tegorocznych laureatów Nagrody Nobla skupiają się na roli banków komercyjnych w sektorze finansowym, a ich analiza jest znacznie bardziej pragmatyczna, co może odegrać skuteczną rolę w zapobieganiu ewentualnemu załamaniu systemu bankowego.
Wśród analizowanych przez nich kwestii znalazły się kryzys zaufania deponentów do systemu bankowego, znaczenie należytej staranności w udzielaniu kredytów oraz ostrożność w kwestii płynności banków i niedoborów kapitałowych.
Przeanalizowali również kwestie odpowiedniego ubezpieczenia depozytów, aby utrzymać na powierzchni banki znajdujące się w trudnej sytuacji, oraz duże obciążenie rządu kosztami ratowania banku, który zbankrutował po tym, jak nie zachował ostrożności na czas.
Problem sektora bankowego nie jest łatwo widoczny, ponieważ nie ma alternatywy dla lokowania pieniędzy w banku. Ale kiedy dochodzi do katastrofy, cała gospodarka płaci wysoką cenę. Tegoroczna Nagroda Nobla przyniosła ostrzeżenie dla kierownictwa banków w wielu krajach.
Niniejszy artykuł stanowi fragment eseju bengalskiego ekonomisty Wahiduddin Mahmud, byłego doradcy rządu tymczasowego Bangladeszu.