Program Pradhan Mantri Garib Kalyan Anna Yojana
Rząd Premiera Indii Narendry Modi wprowadził podczas pierwszej ogólnokrajowej blokady z powodu covid w marcu 2020 roku program Pradhan Mantri Garib Kalyan Anna Yojana.
W ramach tego programu rząd dostarcza uboższym obywatelom po 5 kg darmowych zbóż miesięcznie. Jest to dodatek do dotowanej racji żywnościowej przewidzianej w ramach National Food Security Act dla rodzin objętych publicznym systemem dystrybucji.
W zeszłym tygodniu program PMGKAY został przedłużony o kolejne trzy miesiące.
Do tej pory PMGKAY był przedłużany sześciokrotnie — ostatni raz 28 września. Obecnie jest w siódmej fazie. Z analizy beneficjentów programu wynika, że skorzysta z niego ponad 50% mieszkańców stanu Gudżarat i 38% mieszkańców stanu Himachal Pradesh.
Według ekspertów zaobserwowano związek między rządowymi programami świadczeń a zachowaniem wyborców.
„Wszelkie pieniądze wydane na prace rozwojowe mają konsekwencje polityczne, pod warunkiem, że dotrą do użytkownika końcowego” – powiedział profesor w think-tank Centre for Studying Developing Societies z siedzibą w Delhi, Sanjay Kumar. – „Zauważa się, że ludzie, którzy pochodzą z obszarów wiejskich i którzy stale otrzymują świadczenia, wykazują tendencję do lojalności wobec partii politycznej”.
Pierwotnie mający na celu złagodzenie skutków blokady podczas pierwszej fali covid od kwietnia do czerwca 2020 roku, program przewiduje dodatkowe 5 kg zbóż dla osób, które kwalifikują się do otrzymania dotowanej racji zgodnie z National Food Security Act z roku 2013.
W wydanym w zeszłym tygodniu rządowym komunikacie prasowym ogłoszono, że program został rozszerzony aby wspierać wrażliwe grupy społeczeństwa podczas nadchodzących głównych festiwali, takich jak Navratri, Dussehra, Milad-un-nabi, Deepawali, Chhath pooja, Gurunanak Dev Jayanti i Boże Narodzenie.
Dane pokazują, że w Uttar Pradesh – stanie, który pod rządami premiera Yogi Adityanatha dał partii BJP drugą kadencję w marcu – szacuje się, że 61,9 procent populacji korzysta z programu darmowych zbóż. W stanach Manipur i Uttarakhand, które również w tym roku miały wybory, odsetek ten wynosi odpowiednio 64,6 proc. i 55,1 proc. Rządząca partia BJP wygrała wszystkie trzy stany z wyraźną przewagą. Z drugiej strony odsetek osób korzystających z programu PMGKAY jest niższy w stanie Punjab (46,9%) i Goa (33,5). Chociaż BJP wygrała w Goa, w Punjab zdobyła tylko dwa miejsca.
Jednak te polityczne zyski wiążą się ze znacznymi kosztami. Dane Generalnego Kontrolera Kont pokazują, że indyjski rachunek kosztów dotowania żywności wzrósł znacząco w roku budżetowym 2020-21.
Istotne jest również to, że w rządzie pojawiły się zastrzeżenia co do przedłużenia PMGKAY, co widać w memorandum biurowym przesłanym przez Departament Wydatków do Departamentu Żywności i Dystrybucji Publicznej.
„Pandemia znacznie osłabła, a kontynuacja tego programu przez długi czas może sprawiać wrażenie jego trwałej lub nieokreślonej kontynuacji i utrudniać jej zatrzymanie” – czytamy w liście podpisanym przez Rabi Ranjana, zastępcę dyrektora Departamentu Wydatków.
Rozszerzenie programu pomimo tych zastrzeżeń wywołało pytanie, czy zyski polityczne mają pierwszeństwo przed ostrożnością finansową.
Jednak pomimo swojego poglądu , że programy świadczeń przynoszą korzyści polityczne, Sanjay Kumar z CSDS uważa, że rozszerzenie przyznane w ramach programu darmowej żywności PMGKAY było nie tylko polityczne. Uważa, że jest to szczególnie prawdziwe w przypadku stanu Gujarat.
„Nie sądzę, aby ten krok został podjęty jedynie ze względu na interesy polityczne. Co najwyżej może stanowić małą poduszkę dla biednych rodzin, które zadłużyły się podczas pandemii” – powiedział Kumar, który jest również współdyrektorem CSDS Lokniti – programu badawczego, który koncentruje się na polityce demokratycznej. – „Szczególnie w tak zamożnym stanie jak Gujarat, aby wygrać wybory, potrzeba czegoś więcej niż tylko zbóż”.
Według Rakshity Swamy, szefa Forum Odpowiedzialności Społecznej ds. Działań i Badań (SAFAR) i wykładowcy w National Law School of India University, pułapka polegająca na konieczności przedłużenia programu PMGKAY jest dziełem samego rządu.
Jak wyjaśniła, problem polega na tym, że Narodowa Misja Bezpieczeństwa Żywnościowego – centralnie sponsorowany program z 2013 r ., na którym opiera się populacja beneficjentów PMGKAY – nadal wykorzystuje dane ze spisu powszechnego z 2011 r. W rezultacie program 2013 nie obejmuje osób, które ostatnio popadły w ubóstwo i które w przeciwnym razie kwalifikowałyby się do automatycznego włączenia zgodnie z kryteriami określonymi przez sam rząd.
„Gdyby rząd przeprowadził spis na czas i wykorzystał najnowsze dane dotyczące populacji do obliczenia liczby beneficjentów w ramach NFSA, nie musiałby przedłużać programu PMGKAY” – wyjaśnia Swamy.
Jednym z absurdów wynikających z korzystania z tak przestarzałych danych jest to, że Gujarat – jeden z najlepiej prosperujących stanów w Indiach – nadal ma tak dużą część populacji (53,5 proc.) uzależnioną od dotacji żywnościowych, jak podsumował za Swamy dziennik ThePrint.



