Onam Thallau i tradycje Nairów
Onam Thallau – znany również jako Kayyaamkali lub Avittathallau to indyjski taniec walki i pół-kontaktowy sport walki wykonywany w Kerali podczas festiwalu Onam, który wypada mniej więcej tak, jak nasze dożynki – na koniec indyjskiego sezonu żniw Kharif.
Mówiąc Kerala, mam jednak na myśli całe południe obecnych Indii, gdzie dzisiaj ma miejsce świętowanie Onam, ponieważ we wczesnych wiekach ery chrześcijańskiej, okresie Sangam zarówno tereny dzisiejszej Kerali, jak i Tamil Nadu były uważane za część wspólnego królestwa kulturowego i wspólnego geograficznego wzorca osadnictwa, mimo że podlegały odrębnym podmiotom politycznym.
Korzenie festiwalu Onam
Literatura i epigraficzne artefakty dowodzą, że festiwal Onam ma długą historię w regionie Indii Południowych oraz szeroki kontekst religijny. Badacze tematu twierdzą, że ma on starożytne pochodzenie, później dopiero został misternie powiązany z legendami hinduskimi.
Najwcześniejsza wzmianka dotyczyła celebrowania Onam w świątyniach Madurai – kiedy na terenie świątyni odbywały się igrzyska i pojedynki – znaleziona w poemacie tamilskim z epoki Sangam, Maturaikkaanchi.
Aktualnie świętowanie Onam wiąże się z mitem Mahabali, mitycznego króla, który rządził Keralą. Legenda głosi, że bogowie i devas zazdrośni o popularność i moc Mahabali spiskowali, by zakończyć jego rządy. Wierzy się, że od tamtej pory Vishnu obdarzył go dobrodziejstwem, dzięki któremu Mahabali mógł raz w roku – na czas świętowania Onam – ponownie odwiedzać ziemie i ludy, którymi wcześniej rządził.
Uważa się, że Onam Thallau wywodzi się ze sztuki walki Kalaripayattu.
» Sri Meenakshi Gurukkal – 70-letnia adept Kalaripayatu
Walczący
Czasami Onam Thallau przybiera formę sparingu choreograficznego, a w innych jest sportem walki z prawdziwym sparingiem.
Gra Onam Thallau rozgrywana jest w dwóch zespołach w kręgu o średnicy 14 metrów narysowanym w ziemi, zwanym Attakalam. Każdy przeciwnik wchodzi do Attakalam i rzuca wyzwanie komuś z drugiej drużyny. Wyjście poza krąg podczas walki jest liczone jako przegrana.
Tradycja obejmuje inscenizacje lub wojenne występy mężczyzn ze społeczności Nair na terenie świątyni Vettakaruman Dewaswom. Kluczowy element spektaklu polega na łączeniu się mężczyzn w pary i pod kierownictwem i nadzorem starszych w społeczności, odgrywających fizyczną walkę, okrzyki wojenne i zachowanie przypominające bitwę.
Mężczyźni zaangażowani w ten spektakl podkreślają wysokie znaczenie tego rytuału. Mówi się, że udział w nim jest vazhivaadu czyli ofiarowaniem.
W niektórych miejscach odbywają się prawdziwe sparingi, w których lewy łokieć służy jako tarcza, a prawa ręka jako broń. Widzowie mają duży udział w rozbudzaniu bojowego ducha zawodników poprzez okrzyki zagrzewające ich do walk.
Ta tradycja podtrzymywana jest w Kunnamkulam w dystrykcie Thrissur i Malappuram oraz w kilku innych częściach północnej Kerali. Udział biorą dorośli wywodzący się z kręgu Kalaripayattu tworząc dwa zespoły liczące po kilkanaście osób. Dwóch z każdej drużyny idzie do przodu i walczy, aż jeden zostanie obezwładniony. Odbywa się to do ostatniej pary.
Mówi się, że Onam Thallau wyewoluował w Pallassenie – wiosce, która dziś stanowi gram panchayat w dystrykcie Palakkad w Kerali.
Według legendy, jest on wykonywany na pamiątkę bitwy stoczonej przez wieśniaków Pallasseny przeciwko wodzowi Kuthiravattathu Nairowi za zabicie ich wodza Pallasena Kuroor Nampidi. Obaj wodzowie byli podwładnymi Zamorina z Kalikatu, zwanego od nazwy stolicy Kozhikode Samoothiri, lub Samutiri Tirumulpad. Bitwa zakończyła się po interwencji Samutiriego.
» Wzmianka o Samutirim w kronikach Vasco da Gamy
Festiwal jest tradycją upamiętniającą liczne wojny, które prowadzili i toczyli w ramach armii Kolathiris członkowie plemienia Nairów z regionu. Ci ludzie żyli i nadal mieszkają na obszarze, który jest obecnie indyjskim stanem Kerala.
Nazwa Pallassana odnosi się do faktu, że grupa historycznie tworzyła Pallava Sena lub Armię Pallava, która ostatecznie przekształciła się w Pallassana lub Pallasena, jak jest ta wioska znana dzisiaj.
Nairowie
Historycznie Nairowie żyli w dużych jednostkach rodzinnych zwanych tharawadami, w których mieszkali potomkowie jednego wspólnego przodka płci żeńskiej. Niezwykłe zwyczaje małżeńskie, które już nie są praktykowane tych jednostek rodzinnych obejmowały istnienie szczególnych rytuałów, a także powszechność praktyk poliandrii wśród dziewcząt, a także praktyki poligamii na niektórych obszarach.
Uprawnienia decyzyjne i absolutną władzę w obrębie tharawad, w tym uprawnienia do zarządzania majątkiem wspólnym posiadał karnavan – najstarszy męski członek rodziny, zazwyczaj brat matki. Zarządzał dochodami rodziny całkowicie wedle własnego uznania, aranżował małżeństwa.
Strażnikiem rodzinnym w klanie Nairów był wąż. Kult węży – mający drawidyjskie korzenie – był tak powszechny na tym regionie, że wężowe gaje znajdowano w południowo-zachodnim rogu prawie każdego kompleksu mieszkalnego Nair.
Kult Nag był istotny dla całego tharavady – wierzono, że obecność ducha węża w domu może zapobiegać chorobom a także zapewniać płodność.
Głównym jednak bóstwem Nairów jest Bhagavati, życzliwa z usposobienia patronka wojny i płodności, a także Kali czczona jako jej bardziej gniewna forma. Kult żeńskiego bóstwa wiąże się z istniejącym aż do współczesnych czasów systemem matrylinearnym w tej społeczności.
Przed rządami brytyjskimi w Kerali istniały szkoły kalari, do których uczęszczali wszyscy młodzi mężczyźni Nair w wieku od 12 do 18 lat. Po osiągnięciu tego pułapu wieku oczekiwano od nich, że z jednodniowym wyprzedzeniem będą gotowi do służby wojskowej. Szkoły takie prowadzili desavazhi, czyli naczelnicy podstawowych jednostek administracyjnych regionu zamieszkania Nairów.
Chociaż brytyjskie rządy ograniczyły prawo Nairów do noszenia broni, jednak studenci kalari istnieli nadal. Szkolenie to stało się widoczne na wiejskich festiwalach, podczas których odbywał się przegląd wojenny, co do dziś możemy zobaczyć chociażby podczas festiwalu Onam.
Nairowie byli historycznie zaangażowani w konflikty zbrojne w regionie. Po działaniach wojennych między Nairami a Brytyjczykami w 1809 r. Brytyjczycy ograniczyli udział Nairów w armii brytyjsko-indyjskiej. Po odzyskaniu niepodległości przez Indie Brygada Nair z Travancore State Force została połączona z armią indyjską i stała się częścią 9. Batalionu Pułku Madras, najstarszego batalionu w armii indyjskiej.
Do czasu przybycia Europejczyków jednak tytuł Nair był używany w odniesieniu do wszystkich kast wojskowych, a w konsekwencji również i przyjezdni Portugalczycy używali terminu Nair w stosunku do wszystkich żołnierzy. Gough twierdzi, że tytuł Nair istniał wcześniej i odnosił się tylko do tych rodzin, które były zaangażowane w wojsko.
Jednak poszczególne klany Nairów nie zawsze podtrzymywały korzystne między sobą stosunki, a konflikty nie były korzystne w kontekście sytuacji przejmowania władzy przez Brytyjczyków. Dorastanie młodych Nairów w pogłębiającym się ubóstwie i obserwowanie powszechnego nieładu domowego i alienacji ziemi wśród Nairów stało się przyczynkiem do utworzenia Nair Service Society. Celem organizacji było zareagowanie na te problemy poprzez stworzenie instytucji edukacyjnych, programów pomocy społecznej oraz zastąpienie niektórych dawnych obyczajów, takich jak system matrylinearny, który wobec zmian na świecie stał się uciążliwy.
Po uniezależnieniu się Indii od rządów brytyjskich regiony Travancore, Dystrykt Malabar i Koczin stały się dzisiejszym stanem Kerala.
Mundu i lungi
Podstawowym elementem ubioru ludzi Nair jest do dziś mundu – materiał owinięty wokół talii, a następnie zwisający prawie do ziemi. Obecnie bardziej powszechne stało się noszenie lungi, które są często kolorowe z powszechnym dość wśród Keralczyków i Tamilów kratkowanym wzorem. Świąteczna wersja ubioru to w wielu kręgach wciąż jednak jest białe mundu, często zdobione pasem złotego haftu u kraju materiału.
Podobnie też kobiety tradycyjnie nosiły mundum neryathum – damską wersję mundu wiązaną w pasie i owijaną powyżej piersi, podobnie jak obecnie nosi się sari.
Nairowie wystrzegali się raczej obuwia, chociaż niektórzy bogaci nosili wyszukane sandały.
