Sonam Losar: Tybetański Nowy Rok w Baudha, Kathmandu

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/eurorune/lifeofus.net/wp-content/plugins/cws_google_picasa_pro/shortcodes/partials/results_carouselGP.php on line 34

Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /home/eurorune/lifeofus.net/wp-content/plugins/cws_google_picasa_pro/shortcodes/partials/results_carouselGP.php on line 34

Sonam Losar przypada corocznie w różnych terminach – zazwyczaj przypada na drugi, czasami trzeci księżyc po przesileniu zimowym – w kalendarzu Bikram Sambat. Kalendarz ten jest starożytnym tybetańsko-chińskim kalendarzem księżycowym. Tak więc Sonam Lhosar wypada następnego dnia po nowiu miesiąca Magh – w dniu zwanym Magh Sukla Pratipada.

Sonam Losar obchodzony jest w farmerskich społecznościach chińskich a także w wielu innych tradycjach, w których obowiązuje kalendarz Bikram Sambat. W rzeczywistości głównym regionem, gdzie świętuje się Sonam Losar jest Tybet, ale wiele zamieszkałych w Nepalu grup etnicznych również go świętuje. Dla odmiany Gurungowie – którzy również mają tybeto-burmańskie korzenie – obchodzą swój Tamu Losar wcześniej, w grudniu.

Ci, którzy świętują Sonam Losar, również kierują się symboliką 12 zwierząt związanych z poszczególnymi latami, tak jak Chińczycy. Tak więc – zgodnie z kalendarzem Bikram Sambat – 16 lutego 2018 nastąpił pierwszy dzień roku Ziemnego Psa.

W roku 2018 Nowy Rok Tybetański świętowany był 16 lutego. Festiwal trwa 15 dni, ale świętuje się przede wszystkim pierwsze trzy dni Nowego Roku. Pierwszy dzień Losar jest dniem wolnym od zajęć. Trzeciego dnia festiwalu – który w 2018 nastąpił w niedzielę, czyli w Nepalu dzień powszedni – dzieci szły już do szkoły.

W języku Tamang festiwal określa się słowem „LOCHHAR” – stanowi ono połączenie dwóch słów: „lho” oznacza rok, a „chhar” – nowe życzenia.

Tamangowie zaczynają przygotowywać się do festiwalu w ostatnich dniach dwunastego miesiąca starego roku. Sprzątają oni gospodarstwa i przystrajają je na powitanie nowego roku. Dom musi zostać dokładnie wymieciony, co symbolizuje „zmiecenie złego losu”. Drzwi i okna zdobione są kolorowymi i błyszczącymi ozdobami zawierającymi życzenia pomyślności, szczęścia i długiego życia. Przygotowują odpowiednią ilość rakshi – domowego napitku alkoholowego – by wspólnie z przyjaciółmi godnie powitać Lhosar. Rytuałem noworocznym jest kupowanie nowej odzieży i ubieranie jej w pierwszym dniu festiwalu. Klasztory buddyjskie odprawiają w ostatnich dniach rytuały o pomyślność oraz oddalenie “sił negatywnych.”

W gospodarstwach przygotowuje się noworoczne dania. Wśród Tybetańczyków najważniejszą noworoczną potrawa jest Guthuk. Guthuk to zupa z pierogami, w których musi znaleźć się dokładnie 9 składników związanych z pomyślnością w nowym roku. Należą do nich: mięso, bataty, twaróg z mleka, jaka, ryż, pszenica, groch, chilli, rzodkiew oraz bardzo w Nepalu popularny makaron vermicelli.

Zarówno wśród Tybetańczyków, jak i Tamangów obowiązuje przygotowanie noworocznych khapsey. Khapsey są to smażone w głębokim oleju ciastka, które ofiaruje się buddom i opiekunom domu. Różnorodność tego typu smakołyków jest spora i zależy od tradycji rodzinnych lub kastowych. Wśród Tamangów obowiązkowym khapsey jest świateczna wersja sel – popularnych przez cały rok obwarzankowatego kształtu pączków z mąki ryżowej. Tybetanskie khapsey są różne: począwszy od ogromnych bhungu amchoew kształcie oślego ucha, lukrowanych warkoczy mukdung, chrupkich kulek bulug, do różnych kształtów małych ciastek zwanych kaptog. W czasie trwania festiwalu trudno jest nie spotkać dzieci biegających po ulicy ze świątecznymi kaptog w ręku.

» Jak ulepić tybetańskie khapsey

W ciągu pierwszych dni Lhosar rodziny zbierają się, by zjeść świąteczny obiad i różne słodkie desery. Dom przyjaciół i dalszej rodziny odwiedza się z butelką rakshi w ręku przyodzianą w świąteczną khata – biały lub kolorowy szal, oznaczający błogosławieństwo i dobre życzenia. Wśród Tamangów jak i Tybetanczyków jada się dania z czterech rodzajów mięs: bawołu, kozy, wieprzowiny i kurczaka oraz wspomniany wyżej guthuk.

Tamangowie są znani ze swej muzyki. W czasie koncertów, okazjonalnych imprez czy występów ulicznych zawsze używają swego tradycyjnego bębna damfu. Damfu jest mały, okrągły, pokryty z jednej strony kozią skórą. Do jego konstrukcji używa się 2 małych patyków bambusowych. Pieśni Tamangów – zwane Tamang selo – znane są z błyskotliwych tekstów przekazujących jednocześnie głęboką życiową filozofię.

Wracając z naszej noworocznej wycieczki do Kopan Monastery spotkaliśmy imprezujących Nepalczyków.

Tybetańczycy wspólnie zgromadzeni w pięknych tybetańskich ubraniach odśpiewywali pieśni i tańczyli swoje tradycyjne tańce w kręgu.

Na kolejnej imprezie tego dnia spotkaliśmy Nepalczyków w mieszanym towarzystwie – Tybetańczycy, Newarowie, Tamangowie, Bahunowie, Chhetri i Sherpa bawili się wspólnie ucztując, pokrzykując i oglądając tańczącą na scenie dziewczynę nieznanej mi kasty przyodzianą w czerwoną, błyszczącą, długą suknię.

Potem widzieliśmy także zgromadzonych mężczyzn strzelających z łuku, wśród których większość stanowili ludzie Tamu (Gurung). Jeden z nich mówił nam, że przyjechali do Kathmandu na tybetański Samu Losar ze swoich wiosek na przedgórzach Annapurny, a zawody w strzelaniu z łuku stanowią ich coroczną tradycję.

 

Subskrybuj mój kanał youtube – film poniżej.

Sonam Lhosar – Lama Zopa Rinpoche udziela błogosławieństw noworocznych, Kopan Monastery, Kathmandu 

Gurungowie świętują Lhosar – zawody w strzelaniu z łuku